Atasözleri
Uzun deneyimlerin ürünü olan, öğüt veren ve kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözler.
2.437 madde
- üşenenin oğlu, kızı olmamışatasözüBir şey elde etmek isteyen, tembel tembel oturmamalı, onun yolunu tutmalıdır. Nitekim evlenmeye üşenen, ya da utanan kişi, çoluk çocuk sahibi olamaz.
- üşüntü köpek mandayı paralaratasözü"Birlikten güç doğar." anlamında kullanılan bir söz.
- üşüntü köpekler mandayı paralaratasözü"Birlikten güç doğar" anlamında kullanılan bir söz
- İt iti suvatta buluratasözüAşağılık kişiler birbirlerini kendi gibilerinin toplandığı yerde bulurlar.
- ıhlamurdan odun olmaz,beslemeden kadın olmazatasözü"Yaşam içinde her konu birbirine uygun olursa başarı olur ve devam eder" anlamında bir söz.
- ırmağı geçerken at değiştirilmezatasözüYapılan bir işin en önemli noktasında iken o işi yapmanın farklı bir yolu denenmez, var olan yöntemle devam edilir.
- ıslanmışın yağmurdan korkusu olmazatasözüDaha önce bir zarara uğramış kimse, kendisine aynı zararı verecek şeyden korkmaz.
- ıslanmışın yağmurdan pervası yokturatasözü"Bir konuda büyük zarar görmüş kişi,benzer zararlardan korku duymaz" anlamında bir söz.
- ısmarlama hac, hac olmazatasözüKişi, kendisinin yapması gereken işi başkasına ısmarlamamalıdır. Başkası eliyle yapılan iş, kendi eliyle yaptığı işin yerini tutmaz.
- ısıracak it dişini göstermezatasözüKötülük etmeye kararlı olan, bunu daha önce açığa vurur
- ısıramadığın eli öp başına koyatasözüDüşmanını yenemiyorsan ona hoş görünmeye çalışarak kötülüğünden kendini koru!
- ısırgan ile taharet olmazatasözü"Kötü malzeme ile iyi ve başarılı sonuçlar elde edilemez" anlamında bir söz.
- ısırgan, ocağında biteratasözüSaldırgan kişi, saldırgan ortamda yetişir.
- ısıtma ben tuttuğumu kırk yıl sonra tanırım demişatasözüSıtma hastalığına yakalanmış olan kimse, iyi olduktan uzun yıllar sonra bile sarı, soluk benzinden belli olur.
- ışığını akşamdan önce yakan sabaha çırasında yağ bulamazatasözüSavurganlık, kişiyi yoksulluğa düşürür. Gerekmediği zaman bol para harcayanlar, gerektiğizaman harcayacak para bulamazlar.
- şahin gözünü ette açmış; karga gözünü bokta açmışatasözüKişi ana baba ocağında ne görmüşse öyle yetişir. Yaşamı boyunca da o durumu sürdürür.
- şahin ile deve avlanmazatasözü"Her işi yapmanın bir yöntemi vardır" anlamında bir söz.
- şahin küçük, et yer; deve büyük, ot yeratasözüKişi, görünüşüne göre değil, yaradılış özelliğine ve yeteneğine göre iş yapar.
- şahin küçüktür ama koca turnayı havadan indiriratasözüKüçük olmak, güçsüz olmak demek değildir. Öyle küçükler vardır ki kendilerinden büyük olandan daha güçlüdürler.
- şahin sinek avlamazatasözüYüce gayeler uğruna mücadele eden kişiler aşağılık istekler ve küçük hesaplar peşinde koşmazlar.
- şakanın sonu kakadıratasözü"Devamlı şaka yapmak hatalıdır.Önce güzel ve eğlenceli gelirse de bir zaman sonra dayanma gücü azalır ve küçük kırgınlıklar ortaya çıkar" anlamında bir söz.
- şap ile şeker bir değilatasözüGörünümüyle birbirine benzeyen öyle şeyler vardır ki nitelikleri birbirinden çok ayrıdır.
- şaraptan bozma sirke keskin oluratasözüSonradan azan kişi, eskiden beri yolunu şaşırmış kimseden daha azgın olur.
- şaşkın ördek başını bırakır, kıçından dalaratasözüNe yaptığını bilmeyen kişi, işi tersinden yürütmeye kalkar.
- şer işi uzat hayra dönsün, hayır işi uzatma şerre dönmesinatasözüKötü gitmekte olan bir işin kötülüğüne boyun eğmemek, zaman kazanıp onu iyileştirmeyeçalışmak gerekir. İyi olduğu belli olan işi de hemen sonuçlandırmak uygundur; çünkü uzatılaniyi işin zamanla kötü bir biçim alması tehlikesi vardır.
- şeriatın kestiği parmak acımazatasözü"Kanunlar herkese eşit olarak uygulanmalıdır. Böyle olursa, kanunda yazılan cezaya kimse itiraz edemez, boyun eğer" anlamında bir söz.
- şeyh uçmaz, müridi uçururatasözüBir kişiye inananlar, onu olduğundan çok üstün görürler. Onda olağanüstü değerler bulunduğuna herkesi inandırmak isterler.
- şeytan adamı kandırır, ama suyunu ısıtıvermezatasözüUykuda kendisini şeytan azdıran kişinin gusül yapması gerekir. Ama şeytan, işini bitirip kaybolduğundan gusül suyunu ısıtmak zahmeti o kişiye düşer.Bunun gibi, bizi aldatıp güç duruma düşüren kimseler artık yanımıza uğramazlar. Başımızın çaresine kendimiz bakarız.
- şeytanla kabak ekenin kabak başına patlaratasözüKurnaz ve hileci bir kimse ile ortaklık eden kişi, hilenin kurbanı olur.
- şeytanla ortak buğday eken samanını alıratasözü"Hilekar, sorumsuz kimselerle ortak olanlar, yapılan işin zararını yüklenirler" anlamında bir söz.