Charles de Gaulle

Charles André Joseph Marie de Gaulle, Fransa'nın 18. cumhurbaşkanı ve Beşinci Cumhuriyet'in kurucusu olarak tanınan Fransız general ve devlet adamıdır. II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası ve Vichy Fransası'na karşı Özgür Fransız Kuvvetleri'ne liderlik etmiş, savaş sonrasında Fransa'da demokrasinin yeniden kurulmasında önemli rol oynamıştır. 1958'de Cezayir krizinin ardından siyasete dönerek yeni bir anayasa hazırlatmış ve 1959-1969 yılları arasında cumhurbaşkanlığı yapmıştır.

22 Kasım 1890'da Lille'de doğan de Gaulle, askerî kariyerine genç yaşta başladı. I. Dünya Savaşı'nda madalyalı bir subay olarak görev yaptı; birkaç kez yaralandı ve Almanya tarafından savaş esiri alındı. Savaşlar arası dönemde mobil zırhlı tümenlerin önemini savunan askeri kuramcı olarak öne çıktı. Mayıs 1940'taki Alman işgali sırasında işgalcilere karşı koyan bir zırhlı tümeni yönetti ve Savaş Bakan Yardımcısı olarak atandı.

Fransız hükümetinin Almanya ile yaptığı ateşkesi kabul etmeyi reddeden de Gaulle, İngiltere'ye geçerek 18 Haziran Çağrısı ile Fransızları savaşa devam etmeye davet etti. Özgür Fransız Kuvvetleri'ni örgütleyerek ülkesinin uluslararası alanda temsil edilmesini sağladı ve 1944-1946 yılları arasında Fransız Cumhuriyeti Geçici Hükümeti'ne başkanlık etti. Bu dönemde Fransa'da demokratik kurumların yeniden tesis edilmesine öncülük etti.

1958'de Cezayir'de yaşanan darbe girişiminin ardından Cumhurbaşkanı René Coty'nin çağrısıyla emeklilikten dönerek Başbakan olarak atandı. Seçmenlerin referandumda onayladığı yeni bir anayasa hazırlatarak Beşinci Cumhuriyet'i kurdu. Aynı yıl yapılan seçimle Fransa Cumhurbaşkanı seçildi ve 1969'daki istifasına kadar bu görevi sürdürdü. Başkanlığı döneminde Fransa'nın kurumsal yapısında köklü değişiklikler gerçekleştirdi.

Charles de Gaulle, Fransa'nın bağımsız bir dış politika izlemesi ve güçlü bir yürütme organına sahip olması gerektiğini savundu. Beşinci Cumhuriyet anayasasıyla cumhurbaşkanının yetkilerini güçlendirdi ve ülkenin siyasi istikrarına katkıda bulundu. Askerî kuramcı ve hatırat yazarı olarak da eserler verdi; düşünceleri ve uygulamaları Fransız siyasetinde kalıcı etkiler bıraktı.

9 Kasım 1970'te Colombey-les-Deux-Églises'de hayatını kaybeden de Gaulle, Fransa tarihinin en etkili liderlerinden biri olarak anılmaktadır. Beşinci Cumhuriyet'in kurumsal çerçevesi ve bağımsız dış politika anlayışı, ölümünden sonra da Fransa'nın siyasi kimliğini şekillendirmeye devam etmiştir.