Şiir

Dedim Dilber Didelerin Islanmış

Erzurumlu Emrah · Erzurumlu Emrah kimdir?

Dedim dilber didelerin ıslanmış Dedi çok ağladım sel yarasıdır Dedim dilber yanakların dişlenmiş Dedi zülfüm değdi tel yarasıdır Bir nazenin bana gel gel eyledi Varmasam incinir varsam incinir O nazik elinnen ince belinnen Sarmasam incinir sarsam incinir El çek tabip el çek yaram üstünden Sen benim derdime deva bilmezsin Sen nasıl tabipsin yoktur ilacın Yaram yürektedir sarabilmezsin Gel meclise sofi hele bir dinle bu râzı Fehm et ki bu sazın nedir Allah'a niyâzı Hak Hak çağırır telleri burdukça kulağı Ârif olan anlar bu rümûzâtı bu râzı

Şiir açıklaması

Şiir, sevgiliyle konuşma biçiminde ilerler. Şair, sevgilinin ıslak gözlerini ve yanağındaki izi sorar; sevgili gözyaşlarını “sel yarası”na benzetir, yanağındaki izin ise saçının bir telinin değmesinden kaldığını söyler. Burada sel, taşkın sudur; gözyaşlarının çokluğu bu imgeyle anlatılır.

İkinci bölümde şair, sevgiliye yaklaşsa da uzak dursa da onu incitmekten çekinir. Bu ikilem, aşkın hem yakınlık isteği hem de incitme korkusu taşıdığını gösterir. Ardından tabibe seslenerek derdinin yüreğinde olduğunu, onun buna çare bulamayacağını söyler; “deva” çare, derman demektir.

Son bölümde sofiye seslenilir ve sazın tellerindeki sesin Allah’a yakarış olduğu belirtilir. Şiir böylece sevgiliye duyulan aşkı, içsel acıyı ve saz aracılığıyla dile gelen manevi yönelişi bir araya getirir. Ana duygu, derin ve incitici aşkın yanı sıra bu söyleyişin taşıdığı içten yakarıştır.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

deva: çare, derman
sel: sürekli yağan yağmurdan veya eriyen kardan oluşan, geçtiği yerlere zarar veren taşkın su, su taşkını
üstünden: Aradan herhangi bir zaman geçmek

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)