Ya Muhammed canım arzular seni

Şiirin merkezinde, konuşanın Hz. Muhammed’e duyduğu derin özlem ve ona kavuşma arzusu vardır. “Arayı arayı bulsam izini” dizesi, sevilen kişinin izini bulma isteğini; izin tozuna yüz sürme imgesi ise ona yakın olma arzusunu anlatır. “Hak nasip eylese” sözündeki nasip, sözlükteki anlamıyla yazgı payıdır. Şiirde bu pay, yüzünü görme dileğiyle birlikte anılır.

Konuşan, kutsal saydığı bir yolculuğa çıkmayı, Kâbe yollarındaki kumlara batmayı ve sevgilinin güzel yüzünü düşünde görmeyi düşler. Bu imgeler, kavuşma özlemini ve yolculuk isteğini görünür kılar. “Zerrece kalmadı kalbimde hile” sözü, sözlükte zerrece için verilen “zerre kadar” anlamını kullanarak gönülde en küçük bir hile kalmadığını vurgular; ardından konuşan, hak yola bağlılığını dile getirir.

Eserde Ebu Bekir, Ömer, Osman, Ali, Hasan ve Hüseyin’in adları anılır; böylece anlatım, kişisel özlemin yanı sıra bu isimlere yönelik bağlılığı da içerir. “Sevgisi gönülde, muhabbeti canda” dizesinde muhabbet, verilen sözlük tanımıyla söyleşi ya da sohbet anlamındadır; şiirde gönülde ve canda anılan bir yakınlığın ifadesi olarak yer alır. Mahşer ise sözlükte, kıyamet günü dirilenlerin toplanacağı yer olarak açıklanır. Bu gönderme, kavuşma dileğini ahiret inancıyla ilişkilendirir.

Arafat’ta duanın kabul olacağı ve Peygamber’in Medine’de yattığı söylenir. Sözlükte kabul, bir şeye isteyerek ya da istemeyerek razı olma anlamına gelir; dizede dua ile birlikte anılması, duanın kabul edilmesine yönelik beklentiyi yansıtır. Son bölümde Yunus, methini dillerde söyleyip gurbet ellerde ağladığını belirtir. Her kıtanın sonunda yinelenen “Ya Muhammed canım arzular seni” dizesi, şiirin özlem ve yakarış duygusunu pekiştirir.