Ya Rab ne fitnedir ki cihan kıldı âşikâr

Şiir, Hüseyin’in uğradığı zulüm karşısında duyulan acıyı ve dünyanın bu acıya kayıtsız kalışına yönelik sitemi dile getirir. Şair, “Ya Rab” diye seslenerek yaşananları sorgular; kaza ve feleğin bu iş karşısında içerleyip içerlemeyeceğini sorar. Sözlükteki anlamıyla “infial”, içerleme ve gücenmedir; “mihnet” ise bela, musibet ve sıkıntıyı anlatır. Bu kelimeler, şiirin yaslı ve yakınmacı havasını belirginleştirir.

Hüseyin için “Sultân-ı din” ve “şâh-ı şehîd” ifadeleri kullanılır. Gül bahçesinin suyu ve havası, dünyanın sıkıntı bahçesinde ona huzur ve uygunluk sağlayamamıştır. Böylece güzellik ve ferahlık çağrıştıran bahçe imgesi, Hüseyin’in yaşadığı acıyla karşı karşıya getirilir. Şair, dünyanın toprağında huzur bulamayan bu kişiyi anarken dünyanın ve zamanın kalıcılığına güvenilemeyeceğini de vurgular.

“Ey dil, hükümetine cihanın ne itimad? / Ey dîde, haşmetine zamanın ne itibar?” dizelerinde gönle ve göze seslenilir; dünyanın hükmüne güvenmenin, zamanın gösterişine saygınlık atfetmenin boş olduğu söylenir. Sözlükte “itibar” saygınlık, “feragat” el çekme olarak açıklanır. Şiirdeki rüzgâr imgesi de “bâd” kelimesinin sözlük anlamıyla, yani yelle ilişkilidir.

Son bölümlerde zamanın vefasızlığı sorgulanır: Şair, zamanın sağlam ve vefalı olsaydı Âl-i Resûl ile ahdini sürdüreceğini, onların hizmetini seçeceğini dile getirir. Kılıç ve ok imgeleri yaralanmayı, ardından gelen “teessüf” ve “tahassür” sözleri ise acımayı, yazıklanmayı ve özlenen kişi için üzülmeyi öne çıkarır. Son dilek, silahların kınından çıkmaması ve okun yere düşmesidir; böylece şiir, yasın yanında şiddetin sona ermesi isteğini de taşır.