İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“1. Krala yemin edilen bağlılık ve sadakat, yalnızca ülkenin yasası gereği ona borçlu olunan bağlılık ve itaattir; zira bu inanç ve bağlılık yasanın gerektirdiğinden fazla olsaydı, kendimizi köle, Kralı da mutlak egemen sayardık; oysa yasa gereği, o yeminlere rağmen özgür insanlarız. 2. Dolayısıyla, yasa gereği bağlılık ve sadakat yükümlülüğü sona erdiğinde, yeminden doğan yükümlülük de sona erer…”

— Isaac Newton (1642 – 1727)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

1. Fidelity & Allegiance sworn to the King is only such a fidelity and obedience as is due to him by the law of the land; for were that faith and allegiance more than what the law requires, we would swear ourselves slaves, and the King absolute; whereas, by the law, we are free men, notwithstanding those Oaths. 2. When, therefore, the obligation by the law to fidelity and allegiance ceases, that by the Oath also ceases...

Ne anlatıyor?

Newton bu parçada yemin ile hukuk arasındaki ilişkiyi kesin bir çerçeveye oturtuyor: Kral'a edilen bağlılık yemini, hukukun çizdiği sınırların ötesinde bir itaat doğuramaz. Yeminin kaynağı yasadır; yasa ne kadar yükümlülük getiriyorsa yemin de ancak o kadarını kapsar. Eğer yemin, yasanın üzerinde bir bağlılık yaratsaydı, yemin eden kişi kendi iradesiyle köleliği kabul etmiş, hükümdarı da sınırsız bir gücün sahibi saymış olurdu.

İkinci cümle bu akıl yürütmenin doğal sonucunu ifade ediyor: Hukuki yükümlülük ortadan kalktığında yeminden doğan yükümlülük de kendiliğinden sona erer. Yani yemin, hukuktan bağımsız, kendi başına varlığını sürdüren bir bağ değildir; asıl olan hukuktur, yemin onun bir yansımasıdır.

Bu görüş, mutlak monarşiye karşı hukukun üstünlüğünü savunan bir anlayışı yansıtır. Newton için özgürlük, yasa çerçevesinde yaşamaktır; yeminler bu özgürlüğü ortadan kaldıran araçlara dönüşmemelidir. Söz, günümüzde de meşruiyetin kaynağının kişisel sadakatten çok hukuk olduğu fikrini anımsatıyor.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu sözler, Newton'un 21 Şubat 1688-9 tarihinde Dr. John Covel'e yazdığı mektuptan alınmıştır. Mektup, 1688-1689 yıllarındaki Şanlı Devrim dönemine denk gelir; II. James'in tahttan indirilmesi ve hukuki egemenlik tartışmalarının yoğunlaştığı bir sırada yazılmıştır. Newton, yeminlerin ancak hukuk temelinde bağlayıcı olduğunu, hukuki dayanak kalkınca yemin yükümlülüğünün de sona ereceğini savunarak meşruiyet ve itaat konusundaki görüşlerini dile getirir.

Kaynak

  • Eser: Thirteen Letters from Sir Isaac Newton to J. Covel, D.D. (1848)
  • Künye: Letter to Dr. Covel Feb. 21, (1688-9) Thirteen Letters from Sir Isaac Newton to J. Covel, D.D. (1848)
  • Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Isaac_Newton
  • Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler