“Dünyevi değerleri tartarken Yahudi sığ değil, derindir. Vaktin şafağında, erken gelişmiş bir bilgelikle, bazı insanların rütbeye, bazılarının kahramanlara, bazılarının güce, bazılarının Tanrı'ya taptığını ve bu idealler üzerinde tartışıp birleşemediklerini, ama hepsinin paraya taptığını keşfetti; bu yüzden onu elde etmeyi hayatının amacı ve hedefi haline getirdi. Ona maliyeti ağır oldu; başarısı bütün insan ırkını düşmanı yaptı...”

Mark Twain bu sözünde, Yahudilerin dünyevi değerlere bakışını alaycı bir hayranlıkla ele alıyor. Onun anlatımına göre, insanlık tarihinin en erken dönemlerinde Yahudiler, insanların rütbe, kahramanlık, güç ya da Tanrı gibi farklı ideallere taptığını ve bu yüzden asla birleşemediğini, oysa paranın herkesin ortak tapınma nesnesi olduğunu fark etmişlerdir. Bu gözlem, Twain'in insan doğasına dair kuşkucu ve mizahi bakışının tipik bir örneğidir: İnsanlar yüce idealler üzerinde kavga ederken, aslında hepsi çok daha somut ve evrensel bir güce, paraya yönelmiştir.

Sözün ikinci bölümü, bu başarının bedeline işaret eder. Twain, Yahudilerin para kazanmadaki başarısının onları bütün insan ırkının düşmanı haline getirdiğini söyleyerek antisemitizmin ekonomik kıskançlıkla nasıl beslendiğini ima eder. Burada Twain, Yahudileri övmekten çok, insanlığın çelişkisini teşhir eder: İnsanlar paraya tapar, ama onu elde etmeyi başarana düşman olur.

Bugün okunduğunda bu söz, stereotipleri yeniden ürettiği için tartışmalıdır. Twain'in amacı muhtemelen Yahudileri yüceltmek değil, insanın ikiyüzlülüğünü göstermektir; ancak genellemeci ifadeler, tarih boyunca Yahudilere yönelik önyargıları güçlendirme riski taşır.

Bu söz, Mark Twain'in Eylül 1899'da Harper's Magazine'de yayımlanan "Concerning the Jews" başlıklı makalesinden alınmıştır. Twain bu makaleyi, Avrupa'da yükselen antisemitizmin ve özellikle Dreyfus Davası'nın yarattığı tartışmaların gölgesinde kaleme almıştır. Makalede Yahudilerin tarih boyunca karşılaştığı önyargıları hem ele alır hem de bazı klişeleri tekrarlar; bu pasaj da o çerçevede değerlendirilmelidir.