“Keşke Avrupa, Rusya'nın Türkiye'yi birazcık yok etmesine izin verse — çok değil, ama bir çubukla ya da dalgıç çanı olmadan yeri tekrar bulunamayacak kadar.”

Mark Twain bu sözde, dönemin Osmanlı coğrafyasına ilişkin gözlemlerini kendine özgü sert bir mizahla ifade ediyor. Abartılı bir yok oluşu değil, haritadan neredeyse silinecek ama tamamen de kaybolmayacak bir durumu tasvir ediyor. Su falcısı çubuğu veya dalgıç çanı gibi araçlar, yerin ancak özel yöntemlerle bulunabileceği kadar silikleşmesi anlamına geliyor.

Bu söz, 19. yüzyıl Avrupa'sının Doğu'ya bakışındaki küçümseyici tavrı ve dönemin siyasi gerilimlerini yansıtıyor. Aynı zamanda Twain'in, diplomatik söylemlerden kaçınıp doğrudan ve kışkırtıcı bir dille konuşma eğilimini gösteriyor. Bu tür ifadeleri, onun edebi sesinin sınır tanımayan, rahatsız edici olduğu kadar eğlenceli olan yanını ortaya koyar.

Bugünün okuru için bu söz, seyahat edebiyatında bile siyasi şiddetin nasıl gelişigüzel bir mizah malzemesi yapılabildiğini gösteren çarpıcı bir örnektir. Mazeret gösterilemeyecek bir söz değildir; ama tarihsel bağlamı içinde, dönemin bazı yazarlarının Doğu coğrafyasına bakışındaki hiyerarşik dili anlamak açısından önemli bir belge niteliğindedir.

Bu söz, The Innocents Abroad'ın 42. bölümünde geçer. Mark Twain, 1867'deki gezisi sırasında Kutsal Topraklar ve çevresindeki Osmanlı topraklarında gözlemlediği geri kalmışlık ve yoksulluk karşısında, dönemin Rus-Türk gerilimlerine de atıfta bulunarak böyle sert ve mizahi bir yorum yapar. Kitabın bu bölümü, Avrupa'nın Doğu'ya bakışındaki küçümseyici tutumu yansıtan pek çok örnekten birini içerir.