Allah'ın Hikmeti

Nasreddin Hoca, yaz sıcağında yolculuk ederken büyük bir ceviz ağacının gölgesinde dinlenir. Yakındaki tarlada iri kabakları, ağacın dallarında ise cevizleri görünce yaratılıştaki düzeni sorgular: İncecik bir bitkide kocaman kabaklar yetişirken, koca ağacın meyvesi neden daha büyük değildir? Hoca, kabakların ceviz ağacında, cevizlerin de kabak otunda yetişmesinin daha uygun olacağını düşünür.

Tam bu sırada bir karga cevizi oyarken ceviz kabuğundan fırlayıp Hoca’nın alnına düşer. Hoca’nın canı yanar ve korkuyla başını tutar. Meğer cevizin ağacın üzerinde olduğu sırada düşmesi, onun için ciddi bir tehlike yaratabilirmiş. Bu olaydan sonra Hoca, yaratılan her şeyde bir hikmet bulunduğunu söyleyerek önceki düşüncesinden vazgeçer.

Fıkranın nüktesi, Hoca’nın büyük bir cevizle küçük bir kabak arasında kurduğu akıl yürütmenin, alnına düşen cevizle bir anda tersine dönmesidir. “Ceviz yerine kabak bulunmuş olsaydı” sözüyle, daha ağır bir meyvenin düşmesi hâlinde başına gelebilecek zararı mizahi biçimde dile getirir. Fıkra, insanın sınırlı bilgisiyle her şeyin nasıl olması gerektiğine karar veremeyeceğini anlatır. “Allah’ın hikmeti” ifadesi, anlatıdaki inanç çerçevesinde, yaratılanların kendine özgü bir düzeni ve amacı olduğu düşüncesini belirtir; bu düşünce fıkrada mizah yoluyla aktarılır.