Bu Zavallı Deve mi ki?

Bu kısa fıkrada bir çocuk, kulağını başka bir çocuğun ısırdığını söyleyerek Hoca’ya yakınır. Öteki çocuk ise “Ben ısırmadım, kendi ısırdı” diyerek kendini savunur. Buradaki “ben”, sözlükte belirtildiği gibi teklik birinci kişiyi gösteren sözdür. Hoca’nın “Bu zavallı deve mi ki kendi kulağını ısırabilsin?” karşılığı, çocuğun savunmasını gülünç bir benzetmeyle geçersiz sayar. Fıkranın nüktesi, kulağını kendi ısırdığını söyleyen çocuğun akla aykırı görünen iddiası ve Hoca’nın buna verdiği alaycı cevaptadır.

Fıkra, olayın gerçekten nasıl gerçekleştiğini açıklamaz; Hoca’nın sözü de tek başına kimin haklı olduğunu kanıtlamaz. Okur, Hoca’nın kısa ve abartılı karşılığıyla gülümserken, bir durumu değerlendirirken yalnızca hazır bir benzetmeye dayanmanın yeterli olmadığını da düşünebilir. “Hoca” sözcüğü sözlükte İslam’da din görevlisi olarak tanımlanır; metinde ise Nasreddin Hoca’yı adlandırır.