Atasözleri
Uzun deneyimlerin ürünü olan, öğüt veren ve kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözler.
2.669 madde
- başın başı, başın da başı vardıratasözüToplum içinde hiç kimse başına buyruk değildir. Başta bulunan her kişinin üstünde dahabüyük bir baş, onun da üstünde kendisinden büyük bir baş vardır.
- başın sağlığı, dünya varlığıatasözüDünyanın en büyük zenginliği, beden sağlığından başka bir şey değildir.
- başına gelen başmakçıdıratasözüBaşından bir iş geçmiş olan kimse o işte deneyimli olur. Uğradığı zarara bir daha uğramamakiçin önlem alır.
- başını acemi berbere teslim eden, cebinde pamuğunu eksik etmesinatasözüİşini deneyimsiz birine teslim eden kişi, doğabilecek zarara ve sıkıntıya hazırlıklı olmalıdır.
- başını acemi berbere teslim eden, cebinden pamuğunu eksik etmezatasözüİş başına deneyimsiz yönetici getirenler, onun yaratacağı sıkıntı ve zararları çekmeye hazırolmalıdırlar.
- başını sallamayan kavak olmazatasözüKendini bir sürü eğlenceye, çapkınlığa kaptırmamış genç yoktur.
- bedava peynir fare kapanında bulunuratasözüKarşılıksız gibi görünen kazançların çoğu zaman gizli bir bedeli ya da tuzağı vardır.
- bedava sirke baldan tatlıdıratasözüÜcretsiz elde edilen şey, niteliği daha düşük olsa bile insana daha cazip gelir.
- bekleyen derviş muradına ermişatasözüSabırla bekleyen ve umudunu yitirmeyen kişi sonunda istediğine kavuşur.
- bekâr gözü, kör gözüatasözüBekâr erkek, evlenme istek ve heyecanı içinde olduğundan alacağı kızın kusurlarını göremez.
- bekâr gözüyle kız alınmazatasözüEvlilik deneyimi olmayan bir bekârın değerlendirmesiyle evlenecek kişi seçilmez; bu konuda deneyim ve sağduyu gerekir.
- bekâra karı boşamak kolay geliratasözüBir yükü taşımayan kişiye, o yükten kurtulmayı önermek kolay gelir.
- bekârlık maskaralıkatasözüBekâr kimse bakımsızdır, kılıksızdır, derbeder bir yaşayış sürer ve herkesin eğlencesi olur.
- bekârlık maskaralıktıratasözüBekâr yaşamını düzensiz ve gülünç bulan, evliliği yeğleyen bir yargıyı dile getirir.
- bekârlık sultanlıkatasözüAile sorumluluğundan kaçan ve başıboş bir yaşayış sürmeyi seven kimselere göre bekarlık, eşi bulunmaz bir sorumsuzluk ve rahatlık durumudur.
- bekârın parasını it yer, yakasını bitatasözüBekâr kimse, parasını çarçur edebilir; dalaverecilere yedirir. Yaşayışı düzensiz, üstü başı kirli, bitlidir.
- beleş atın dişine bakılmazatasözü"Bedava gelen şeyde kusur aranmaz." anlamında bir söz.
- belli düşman gizli dosttan yeğdiratasözüAçıkça düşmanlık eden kişi, dost gibi görünüp gizlice zarar verenden daha iyidir.
- ben ağa sen ağa inekleri kim sağaatasözüHerkes ağa olup işi başkasına bırakırsa gerekli işleri kimse yapmaz; herkesin sorumluluk alması gerekir.
- benden sana öğüt ununu elinle öğütatasözüKişi, kendi işini ve geçimini mümkün olduğunca kendi emeğiyle sağlamalıdır.
- benim sakalım tutuştu sen cigara yakmak istersinatasözüBir kişi acil bir sıkıntı içindeyken başka birinin keyfini düşünmesi ya da durumu ciddiye almaması yadırganır.
- benzeye benzeye yaz, benzeye benzeye kış oluratasözüGünler birbirinden çok farklı olmadığı halde hava yavaş yavaş ısınarak yaz, aynı biçimde yavaş yavaş soğuyarak kış gelir. Bu durum toplumun gelişmesinde ve gerilemesinde de görünür.
- berber berbere benzer ama başın Allah'a emanetatasözüKendisini uzman gibi gösteren her kişiye güvenmemeli. Uzman diye işe başlar da malınızı,canınızı tehlikeye sokabilir.
- berberin solumazı, tellağin söylemezi, kahvecinin söylemeziatasözüYüzü yüzünüze pek yakın olarak iş gören berber soluyorsa nefesi, ağız kokusu burnunuza girer. Tellak terliyorsa sizi keselerken terleri üzerinize damlar; ayrıca ter kokusundan rahatsız olursunuz. Müşterilerinin içyüzünü bilen kahveci birinin sırını ötekine söylerse sanatını kötüye kullanmış olur.
- berk kaçan atın boku seyrek düşeratasözüOlağanüstü hızla yapılan iş -gereken özen gösterilemeyeceğinden- olumlu sonuç vermez.
- besle kargayı, oysun gözünüatasözüNankörlüğü vurgulayan bir atasözü.
- besledik büyüttük danayı şimdi tanımaz oldu anayı babayıatasözüBirini büyütüp yetiştirenlerin, o kişi büyüyünce kendilerine karşı nankörlük etmesi eleştirilir.
- beslemeyi eslemeden almaatasözüSürekli bir hizmet için evine kabul edeceğin kimseyi iyice sorup soruşturmadan alma.
- beterin beteri varatasözüÇok kötü bir duruma düşen kimse, bundan daha kötü bir durumun da bulunduğunu düşünerek avunmalıdır.
- bey ardından çomak çalan çok oluratasözüGüçlü kişi ile yüz yüze bulundukları zaman ağızlarını açmayan kimseler, gittikten sonra kendisini çekiştirirler.