Atasözleri
Uzun deneyimlerin ürünü olan, öğüt veren ve kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözler.
2.669 madde
- dost için ölmeli, düşman için dirilmeliatasözüDost için her türlü özveride bulunmalı, ama düşmana bütün gücümüzle karşı koymalıyız.
- dost kara günde belli oluratasözü✓Gerçek dost, zor zamanlarda yanında olandır.
- dostluk kantarla, hesap miskalleatasözüÇok yakın dostlar arasında alacak, verecek hesabı olursa, bu bir özveri konusu yapılmamalı; hesap santimi santimine görülmelidir.
- dostun attığı taş baş yarmazatasözüDostumuzun bizi hırpalaması, gücümüze gitmez. Çünkü bunun iyi niyetle ve iyiliğimiz için yapıldığını biliriz.
- dostun odu cehennem odundan beterdiratasözüDostumuzdan gördüğümüz iyiliklere karşı bir şeyler yapıp borcumuzu ödemedikçe içimiz rahat etmez.
- dostunu överken yerecek yer bırakatasözüİnsan dostunu sever ve över. Ancak günün birinde dostun çekilemeyecek bir durumu belirir; dostluk bozulabilir. O zaman insan eski övmelerinde yanılmış olduğunu anlar. Bu nedenle dostlar övülürken ihtiyatlı bir dil kullanılmalıdır.
- doğan anası olma, doğuran anası olatasözüBir çocuk, annesinin değerini, ancak kendisi de çocuk sahibi olduktan sonra bilir; daha önce gereği gibi bilmez.
- doğmadık çocuğa don biçilmezatasözüEle geçeceği, ortaya çıkacağı daha belli olmayan şey için önceden hazırlık yapmak doğru değildir.
- doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlaratasözüDoğru olmakla birlikte başkalarının işine gelmeyen sözleri söyleyenler sevilmezler.
- doğru söyleyenin bir ayağı üzengide gerekatasözüDoğru sözlü olan kişi, bulunduğu yerden ayrılmaya hazır olmalıdır. Çünkü sevilmeyen, istenmeyen kişi olacak, orada barınamayacaktır.
- doğru söz acıdıratasözüKusurları, yanlışları, düzensizlikleri, yolsuzlukları, kötülükleri... bütün çıplaklığıyla ortayakoyan ve eleştiren söz, bu işleri yapanlara çok acı gelir.
- doğru söz katarından belli oluratasözüBir sözün doğru olup olmadığı gelişinden, tutarlı olup olmamasından anlaşılır.
- doğru söz yemin istemezatasözüYemin, yalan olduğu düşünülebilen sözün doğruluğuna inandırmak içindir. Sözün doğruluğunda kuşku yoksa yemine gereklilik yoktur.
- doğruluk dost kapısıatasözüDoğru olan kişiyi herkes dost bilir. Herkes ona koşar.
- doğruluk minarede kalmışatasözüDünyada doğru kimse kalmamıştır. Doğru sandığımız binde bir kişi de içinden eğridir; dıştan göründüğü gibi değildir.
- doğrunun yardımcısı Allah'tıratasözüİşlerinde doğruluktan ayrılmayan kişiye Allah her zaman yardım eder.
- doğuran avrat Azrail'i yenmişatasözüYeni doğan çocuklarda ölüm çok olur. Kadın bir, iki üç çocuk doğurur. Bakarsınız ki bunları Azrail alıp götürüyor. Ama kadın yılmaz, doğurmaya devam ederse, Azrail'in alamayacaklarınıda dünyaya getirir. Böylece onu yenmiş olur.
- dumansız baca olmaz, kahırsız koca olmazatasözüDumanı olmayan baca olmadığı gibi karısına sıkıntı vermeyen koca da olmaz.
- dut kurusu ile yar sevilmezatasözüAncak büyük özverilerle elde edilebilecek güzel bir şey, özveride bulunulmadan ele geçirilemez.
- dut yaprağı açtı, soyun; döktü giyinatasözüDut ağacı yapraklanınca soğuklar geçmiş olur; kışın giyilen kalın giysiler çıkarılmalıdır. Dut ağacı yaprağını döktüğü zaman soğuklar başlamış olur; kış giysilerini giyinmek gerektir.
- duvarın beri yüzü beri, öte yüzü öteatasözüHısımlar, dostlar, ne denli yakın yerde otururlarsa otursunlar, birbirlerinin özel yaşantısını bilmezler ve buna karışmazlar.
- duvarın kulağı var, gözünü de unutmaatasözüSır olarak söylenen söz, gizli yapılan iş, dört duvar arasında kalmaz. Gizli söz duyulur, gizliiş de görülmüş gibi yayılır.
- dört atanın dördü de hakatasözüKarı ve koca, kaynana ve kayınbabalarını öz ana ve babalarından ayrı görmemeli, onlara daaynı ilgi ve saygıyı göstermelidir.
- dün öleni dün gömerleratasözüBir üzüntüyü sürdürmemeli, unutmaya çalışmalıdır.
- dünya Süleyman'a bile kalmamışatasözüİnsan ne kadar zengin olursa olsun bu dünyadan göçüp gidecektir, bu nedenle dünyaya bel bağlamamalıdır
- dünya bir gemi, akıl yelkeni, fikir dümeni, kolla kendini, göreyim seniatasözüİşlerini aksatmadan yürütmek isteyen, aklının gücünden, düşünce ve sağduyusunun kılavuzluğundan ayrılmamalıdır.
- dünya bir yağlı kuyruktur; yiyebilene aşk olsunatasözüDünyada kazanç yolları çoktur. İş becerip yararlanabilenleri övgü ile anmak gerekir.
- dünya bir, işi binatasözüBu dünyada insanın düşünemeyeceği türlü türlü durumlar ortaya çıkar.
- dünya bol olmuş neye yarar, pabuç dar olduktan sonraatasözüRahatlık, özgürlük, bolluk bulunan yer, bunlardan yararlanma olanağı bulunmayan kişiler için bir değer taşımaz.
- dünya dört kulplu bir kazan, bir kulpundan tut da kazanatasözüBu dünyada herkes için kazanç yolu vardır. Ancak bunlardan birini izleyip yürümeyi bilmekgerektir.