Atasözleri
Uzun deneyimlerin ürünü olan, öğüt veren ve kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözler.
2.669 madde
- eşeğini sağlam bağla, sonra Allah'a ısmarlaatasözüİşini başkasına, dahası Allah'a emanet etmekle sağlama bağlamış olmazsın. Onu sağlama bağlamak için önce sen bütün olanaklarını kullanacaksın; ondan sonra başkasına emanet edeceksin.
- fala inanma, falsız kalmaatasözüFal inanılacak şey değildir. Ancak kişi oyalanmak, yalan da olsa geleceği üzerine bir şeyler dinlemek ister. Bunu da hoş görmek gerekir.
- fala inanma,falsız da kalmaatasözü"Fala inanmak doğru değildir,aslı yoktur.Yine de insan güzel sözler duymaktan hoşlanır" anlamında bir söz.
- fare deliğe sığmamış, bir de kuyruğuna kabak bağlamışatasözü"Yapamayacağı kadar ağır bir işi varken başka bir iş daha yüklenmiş" anlamında kullanılan bir söz.
- fare çıktığı deliği biliratasözü"Toplumun onaylamadığı işleri yapanlar, sıkıştıkları zaman nasıl hareket edeceklerini önceden hesaplarlar" anlamında bir söz.
- farz sünneti bastırıratasözüÇok önemli olan bir işin, daha az önemli olandan önce yapılması gerekir.
- faydasız baş mezara yaraşıratasözüYaşayan kimse bir işe yaramalıdır. Bir işe yaramayan kişi, ölü kişi gibidir.
- fazla aş, ya karın ağrıtır ya başatasözü"Çok yemek kişinin sağlığını olumsuz yönde etkiler.Bu yüzden kararında yemek gerekir" anlamında bir söz.
- fazla mal göz çıkarmazatasözüFazla mal kişiye zarar vermez. Bundan dolayı elden çıkarılmamalıdır. Şimdi gereksinmenin üstünde görülen malın ileride fazla olmadığı anlaşılabilir.
- fazla naz âşık usandırıratasözü"Kişinin kaprislerine yakınları bir süre katlanabilirler. Ama bu naz devam edecek olursa etrafındakilere de sıkıntı verir" anlamında bir söz.
- felek, kimine kavun yedirir kimine kelekatasözüBu dünyada kimi kişiler mutlu bir yaşantı içindedirler. Kimi kişiler ise talihsizdirler; ne denli çabalasalar istediklerini elde edemezler.
- fincancı katırını ürküten sayısız dayak yeratasözüEylemiyle bir düzene zarar veren kişi ağır biçimde cezalandırılır.
- fukaranın düşkünü, beyaz giyer kış günüatasözü"Toplumda saygın bir yeri olan kişiler, mevki kaybına uğradıklarında aykırı davranmaktan çekinmezler" anlamında bir söz.
- fırsat her vakit ele geçmezatasözüFırsat insanın eline çok seyrek geçer. Onun için çıkan fırsatı kaçırmamak, ondan yararlanmak gerektir.
- fırsat sakal altından geçeratasözüFırsatı yakalamak, kimi kez çok kolaydır. Ancak, zamanı kollamak gerekir.
- fıs fıstığı kırıp düşman gözü çıkarmalıatasözüZengin olmadığınız halde zenginmişsiniz gibi davranışlarınızla sizi sevmeyenleri kıskandırabilirsiniz.
- fısıltı ev yıkaratasözüBir toplantıda, kimi kişilerin fısıltı ile konuşmaları, güvensizlik havası yaratır; toplantının dağılmasına yol açar.
- gammaz olmasa tilki pazarda gezeratasözüGizli, yasa dışı yollarla çıkarını sağlayan kişi, yakayı ele vereceğinden korkmasa bu işleri açıktan açığa yapar.
- garibe bir selam bin altın değeratasözüYabancı yerde tek başına kalan kişiye karşı gösterilecek küçük bir ilgi, bir hal hatır sorma, enbüyük iyilik yerine geçer.
- garibin yardımcısı Allah'tıratasözü"Garip kişilerin yardımına gönlündeki inancın büyüklüğü oranında ancak Allah yardım eder" anlamında bir söz.
- garip itin kuyruğu bacağı arasında gerekatasözüSığıntı durumunda olan kişi, yabancı bir yerde hiçbir şeye karışmamalı, sessiz, kendi halinde yaşamalıdır.
- garip kim, kör oatasözüBir yere yeni gelen yabancı, orada satın alınacak şeylerin nerede bulunduğunu, kendi davranışlarında nelere uyması gerektiğini bilmeyen kör gibidir.
- garip kuşun yuvasını Allah yaparatasözü"garip ve kimsesiz kişiye Tanrı yardım eder" anlamında kullanılan bir söz.
- gavura kızıp oruç yenmezatasözüBaşkasının sizi ilgilendirmeyen tutumuna kızarak çok önemli olan ödevinizi yapmamanız doğru değildir.
- gavurun ekmeğini yiyen gavurun kılıcını çalaratasözüKişi, inançları ayrı da olsa, geçimini sağlayan kimsenin yanlısı olur, ona hizmet eder.
- gavurun tembeli keşiş, Müslümanın tembeli derviş oluratasözüHristiyanlar arasında keşişler, Müslümanlar arasında dervişler tembel kişilerdir. Çünkü bir köşeye çekilip otururlar; şunun bunun verdikleriyle geçinirler.
- gece işi kör işiatasözüGece yapılan iş, körlerin yaptığı iş gibi özensiz olur. Çünkü ışık yetersizliği, işin bütün incelikleriyle yapılmasına olanak vermez. Bu nedenle işlerimizi gündüz yapmayı yeğlemeliyiz.
- gece yağar gündüz açar, yıl düzgünlüğü; erkek söyler kadın susar, ev düzgünlüğüatasözüGece yağmur yağar, gündüz güneş açarsa o yıl uğurlu, bereketli olur. Erkek istediğini söylerde kadın susarsa o evde birlik ve düzen olur.
- geceler gebediratasözüHer sabah uyandığımız zaman yeni yeni olaylarla karşılaşırız.
- gel demek kolay ama git demek güçtüratasözüBir kimseyi işe almak, bir konuk çağırmak kolaydır. İnsan bunları severek yapar. Ancak birkimsenin işine son vermek, konuğa git demek kolay değildir. Onun için bir kimseye gel demedenönce uzun uzun düşünmek gerektir.