Atasözleri
Uzun deneyimlerin ürünü olan, öğüt veren ve kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözler.
2.669 madde
- iki deliye bir akıllıatasözü"Birbirine zıt iki kişinin arasını bulacak, mantıklı bir kimsenin bulunması mutlak gereklidir" anlamında bir söz.
- iki deliye bir uslu koymuşlaratasözüBirbirleriyle anlaşamayan, kavga eden iki kişinin arasını bulacak bir akıllı çıkar. Böyle biriçıkmazsa aynı işi mahkemeler görür.
- iki dinle bir söyleatasözüÇok konuşmak doğru değildir . Çok konuşan, gereksiz, yanlış sözler söyler. Karşındaki iki,on, yüz söylerse sen bir söyle. Yerinde cevap verebilmen için de hemen atılamaman,söylenenleri uzun uzun dinlemen gerektir.
- iki el bir baş içindiratasözüAllah insana çalışıp kazanarak yaşayabilmesi için güç vermiştir, el kol vermiştir. Bunlar iyi kullanılmalı, başkasının yardımına muhtaç kalınmamalıdır.
- iki emini bir yemin aralaratasözüBirbirinin doğruluğuna güvenerek birlikte iş yapmakta olan iki kişiden biri, hile yapmadığınaarkadaşını inandırmak için yemin ediyorsa güven bozulmuş demektir. Artık ayrılmaları gerekir.
- iki gönül bir olursa samanlık seyran oluratasözüBirbirini seven ve evlenmek isteyenler için ev-bark söz konusu değildir. Onlara samanlık bile saray gibi gelir.
- iki kardeş savaşmış, ebleh buna inanmışatasözüİki kardeş arasında çıkan anlaşmazlık, geçicidir. Onu gerçek ve sürekli sanmak aptallıktır.
- iki karpuz bir koltuğa sığmazatasözüBir kimse iki büyük işi aynı zamanda yapamaz.
- iki karılı bitten, iki analı sütten ölüratasözüBir kişinin iki karısı olursa, işleri, her karı ötekinin yapmasını bekler. Kocaları da bakımsız kalır. Süt ninesi tutulan çocuk da, annesinin süt ninesine, onun da anneye güvenerek emzirmey iihmal etmelerinden iyi beslenemez. İki başlı işlerin iyi gitmemesi bundandır.
- iki kere iki dört ederatasözüGerçek çok açık ve kesin olarak ortada. Tersini savunmak olanaksız.
- iki kişi başında fes yok derse başını yoklaatasözüÇevrendekiler, sende düzeltilmesi gereken bir durum bulunduğunu söylerlerse hemen yok deme. Söylenenin doğru olup olmadığına sen de dikkat et.
- iki kişi dinden olursa bir kişi candan oluratasözüİki kişi yalan yemin ile dinden çıkar, bir kimsenin cinayet işlediğine tanıklık ederlerse o kimse asılır.
- iki testi tokuşunca biri elbet kırılıratasözüİki kişi kavgaya tutuşur, iki ordu çarpışırsa doğal olarak bir taraf yenilir, büyük zarara uğrar.
- iki testi çarpışınca biri kırılırsa biri de çatlaratasözüBir çatışmada yenen de yenilen de zarar görür. Biri az, biri çok olsa da.
- iki tımar bir yem yerine geçeratasözüAtı sık sık tımar etmek, yemle beslemek kadar önemlidir.
- iki çıplak bir hamama yakışıratasözüEvlenecek çiftten biri yoksul ise ötekinin az çok bir şeyleri bulunmalıdır ki içinde barınabilecekleri bir ev açabilsinler ve orada büyük bir sıkıntı çekmeden yaşayabilsinler.
- iki ölç, bir biçatasözüTasarlanan iş,önce tekrar tekrar ve sonuçlarıyla birlikte düşünülmeli, ondan sonra -verilecek karara göre- yapılmalıdır.
- ikisini bir kazana koysan kaynamazlaratasözüBirbirine zıt insanları anlatmak için kullanılır.
- ilk avrat çarık, sonraki sarıkatasözüBirinci karısına hor bakan kişi, eşinin ölmesi ya da ayrılması dolayısıyla yeniden evlendiği kadını baştacı eder.
- ilk vuran okçuduratasözüAmaca başkalarından önce ulaşan, işinin eridir ve kazançlıdır.
- imam evinden aş, ölü gözünden yaş çıkmazatasözüBir şey alınması olanağı bulunmayan yerden bir şeyler vermesini beklemek boştur.
- imam osurursa cemaat sıçaratasözüBaştakinin küçük bir suç işlemesi, onun buyruğu altındakilerin büyük suç işlemelene yol açar.
- imece günü bulutlu, görmeyene ne mutluatasözüZamanın elverişli olup olmadığına bakmadan yardıma gelenleri bulunan iş sahibine ne mutlu.
- in kalk dünyasıatasözüDünyada hiç kimse değişmeyen bir durum sağlayamaz. Kah düşer, kah kalkar.
- incir babadan, zeytin dededenatasözüİncir ağacı yaşlanarak babadan evlada, zeytin ağacı da ondan çok yaşlanarak dededen torunakalırsa daha verimli olur.
- inek ağzından sağılıratasözüBir kişiden ya da hayvandan bol verim bekleyen onu iyi beslemeli, doyurmalıdır.
- inek gibi süt vermeyen, öküz gibi kutan süreratasözüYorucu olmayan işlerde kendisinden yararlanılamayan kişi, ağır işlere koşulur.
- inkar mahkemenin kilidiatasözüMahkeme, davalının inkarı ile açılır; inkarı ile kapanır.
- insan ayaktan, at tırnaktan kaparatasözüBirçok hastalıklar insana ayağını üşütmesinden, ata da tırnağı yoluyla gelir.
- insan beşer, kuldur şaşaratasözüTanrı insanları eksiksiz yaratmamıştır. Dünyada yanılmayan kimse yoktur. Kişinin kimizaman şaşırmasını, yanılmasını hoş görmek gerektir.