İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

1301-1400

Fuzûlî

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
1301 Demdür uyana yuhudan ağyâr Şerh-i gam ü derdüm ola düşvâr 1302 Men ahter-i burc-i iştiyâkem Men şem‘-i serâçe-i firâkem 1303 Gündüz habsüm gece necâtum Gündüz mevtüm gece hayâtum Bu Leylînün sabâya peyâm-ı ahvâlidür ve Bu ümmîd ile def-i melâlidür 1304 Olmış dünüme günüm mutâbık Gün görmez imiş belâlu âşık 1305 Eylerdi sabâya derdin izhâr K’ey bâd-ı sabâ dur imdi zinhâr 1306 El gâfil iken bu mâcerâdan Sultâna senâ yetür gedâdan 1307 Gör mûnis ü gam-güsârı kimdür Bizden ki usandı yârı kimdür 1308 Gönli kimün iledür tesellî Yâdına gelür mi hîç Leylî 1309 Arz eyle ki ey güzel şehenşâh Hakdur sana bendeden bu ikrâh 1310 Evvel ki men-i figârı gördün Bir tâze vü ter bahârı gördün 1311 Hâlâ ki esîr-i dâm-ı derdem Mânend-i hazân zâif ü zerdem 1312 Meyl eylemesen men-i nizâra Döndiyse irâdetün ne çâre 1313 Men berg-i hazânem olmışam hâr Sen tâze bahâresen taleb-kâr 1314 Her niçe ki hâr ü hâk-sârem Hem şefkatüne ümîd-vârem 1315 Terk etme avâtıf-ı amîmi Yâd eyle meveddet-i kadîmi 1316 Şeb-tâ-seher ol büt-i semen-ber Bîdâr kalup misâl-i ahter 1317 Eylerdi bu sûziş ile şîven Ol dem ki olurdı rûz rûşen 1318 Nağme kimi perde-dâr olurdı Bir perde içinde zâr olurdı 1319 Dâim geçürürdi ol ciger-sûz Evkâtı bu resm ile şeb ü rûz 1320 Peyveste çekerdi ol gül-endâm Endîşe-i subh u mihnet-i şâm Bu Leylînün eyyâm-ı bahârda seyr-i gül-zâr etdüğidür ve Gül-zârda murâdına yetdüğidür 1321 Bir gün ki bahâr-ı âlem-ârây Zevk ehline oldı râhat-efzây 1322 Âyîne-i devrden gedüp jeng Devr etdi zemîni âsmân-reng 1323 Feyz-i şeb-i kimyâ-eserden Te’sîr-i şemâme-i seherden 1324 Açıldı ham-ı benefşeden tâb Şeb-nem güle saçdı lû’lû-i nâb 1325 Gül-zâra havâ abîr tökdi Sahrâya gubâr-ı müşg çökdi 1326 Yağdurdı sehâb jâle daşın Ol daş ile yardı gonca başın 1327 Zahmine urup şükûfe merhem Panbuh yeniler ana demâdem 1328 Sebze güle verdi mâli bâcın Yer sebzeye mülkinün harâcın 1329 Hoş reng ile yığdılar tecemmül Fîrûze vü la‘li sebze vü gül 1330 Derk eyledi gonca remz ü îmâ Gül adına açdı yüz muammâ 1331 Mazmûn-ı rubâî-i anâsır Feyz olduğı oldı halka zâhir 1332 Sûsen varakı uçup semâya Her sebzeye kim salurdı sâye 1333 Ol sebzeye uğrayup ahan cû Pûlâde eğer verürdi bir su 1334 Pûlâd deminde cân bulurdı Şemşîr-sıfat zebân bulurdı 1335 Ârâyiş-i sebzeden zemâne Benzetdi zemîni âsmâna 1336 Hurşîd-i çerâğ-ı çeşm-i âlem Gökden yer düşdiğinde her dem 1337 Tahkîk edüben çıhup gümândan Bilmezdî zemîni âsmandan 1338 Gül-zârlar oldı işret-âbâd Her yerde olındı bezm bünyâd 1339 Her gûşede her kim aldı bir kâm Her buk‘ada her kim içdi bir câm 1340 Leylînün anası gördi mutlak Yoh Leylî-i nâ-tüvânda revnak 1341 Meyl-i gül ü seyr-i sebze kılmaz Min gonca açıldı ol açılmaz 1342 Sarf etdi şükûfe tek diremler Cem‘ eyledi nâzenîn sanemler 1343 Sahrâya çıhardı ol nigârı Kıldı güle arz nevbahârı 1344 Tâ gussa vü gamdan ola âzâd Bir dem güle oynaya ola şâd 1345 Ol bir niçe bikr-i pâk-dâmân Hem-râh olup oldılar hırâmân 1346 Yüzden götürüp edeb nikâbın Ref‘ eylediler hayâ hicâbın 1347 Her kim ne bilürse lu‘b ü ya lehv İzhâra getürdi etmeyüp sehv 1348 Gâh eyleyüben sürûdlar sâz Bülbüllere oldılar hem-âvâz 1349 Geh gösterüp oynamakda hâlet Şimşâda yetürdiler hacâlet 1350 Lîkin heves eylemezdi Leylî olmazdı bu lu’b ü lehve meyli 1351 Arturmış idi bahâr derdin Gül zevki ruh-i nigâr derdin 1352 İsterdi ferâgat ile bir dem Tenhâ duta bir bucakda mâtem 1353 Ayrılmayup ol perî-likâlar Artardı belâsına belâlar 1354 Çün eyledi kesret anı dil-teng Nîreng ile verdi anlara reng 1355 K’ey servler eylemen ikâmet Tâ evde çekilmeye nedâmet 1356 Durman kılalum taraf taraf geşt Seyr eyleyelüm havâlî-i deşt 1357 Sancup bele nâzenîn etekler Cem‘ eyleyeyüm güzel çiçekler 1358 Çoh dermeğe her kim olsa kâdir Oldur bu sanemler içre mâhir 1359 Bir yanaya getdi her perî-veş Dağıldı şerer dutuşdı âteş 1360 Tenhâ kalup etdi nâle-i zâr Kıldı gözin ebr-veş güher-bâr Bu Leylînün ebr ile izhâr-ı niyâzıdır ve Aşk bâbında keşf-i râzıdur 1361 Ebr ile tekellüm etdi âğâz K’ey âhum ile hemîşe hem-râz 1362 Ger başun ile göğe yetersen Sanma men-i zârdan betersen 1363 Arz eyleme ra‘d ü berk u bârân Bahs etme menümle rûz-ı hicrân 1364 Feryâd kılup dem-i seher-gâh Eflâke çekende şu‘le-i âh 1365 Seylâb-ı sirişk edende cârî Gel gör men-i zâr ü bî-karârı 1366 Ey ebr her eksilende suyun Deryâlara tökme âb-ı rûyun 1367 Al suyı bu çeşm-i hûn-feşândan Deryâlara hem bağışla andan 1368 Ey ebr demî mana vefâ kıl Düşdi sana hâcetüm revâ kıl 1369 Var ol yüzi gül nigâra menden Zâr ağla vü söyle yâra menden 1370 K’ey turfe nigâr-ı nâzenînüm V’ey ârzu-yı dil-i hazînüm 1371 Gel gör ki gamunda niçe zârem Sensüz niçe zâr ü bî-karârem 1372 Gel gör ki nedür gamunda hâlüm Reng-i ruh-i zerd ü eşk-i âlüm 1373 Cân bâr-ı beden götürmez oldı Göz reng-i vücûd görmez oldı 1374 Cânum cânı gözüm çerâğı Rahm eyle ki geldi rahm çağı 1375 Men bilmez idüm belâ imiş aşk Bir derdlü mâcerâ imiş aşk 1376 Derdün ki belâ yolında merdem Aşk içre sana şerîk-i derdem 1377 Saldun men-i hasteni bu hâle Derde meni eyledün havâle 1378 Her derd ki var Leylî aldı Ma‘lûmdürür sana ne kaldı 1379 Ey merd-i rehem deyüp uran lâf İnsâf mıdur bu hanı insâf 1380 Dut kim has ü hâr-ı reh-güzârem Toprağ kimi yolunda hârem 1381 Hurşîd-i cemâlün ey meh-i nev Toprağa nola bırahsa pertev 1382 Bârân-ı visâlün ey dür-i nâb Kılsa has ü hârı nola sîr-âb 1383 Olma mey-i gaflet ile medhûş Hem-sohbetün eyleme ferâmûş 1384 Ey yâr-ı muvâfık ü vefâ-dâr Ey men kimi vü mana sezâ-vâr 1385 Gel yanuma kesme âşinâlığ Yahşi mi olur bu bî-vefâlığ 1386 Derler seni âşık ey nîkû-rûy Âşıklara beyle mi olur hûy 1387 Her kim gerek öz işinde kâmil Âşık ne revâ ki ola âkil 1388 Âşık gerek olmayup karârı Tavf ede müdâm kûy-ı yârı 1389 Düşmez bu yana senün güzârun Ver ola meğer bir özge yârun 1390 Yârun men isem mana nazar kıl Gâhî bu yanaya bir güzer kıl 1391 Ger sende olan ferâgat-i dil Bir dem mana olsa idi hâsıl 1392 Gîsû-yı müselsel-i girih-gîr Boynumda ger olmasaydı zencîr 1393 V’er bağlamasaydı bend-i halhâl Kayd ile ayağumı meh ü sâl 1394 Ayb ile çekilmeseydi adum Bi’llâh bu idi hemîn murâdum 1395 Kim sâye-misâl senden ey nûr Oldukça vücûdum olmayam dûr 1396 Ammâ n’edeyüm esîr-i kaydem Bir boynı ayağı bağlu saydem 1397 Bildürmeğe mihnet ü melâlüm Bu şi‘r yeter beyân-ı hâlüm Bu gazel Leylî dilindendür 1398 Aşk dâmına giriftâr olalı zâr olubem Ne belâdur ki ana beyle giriftâr olubem 1399 Dil demekden kesilüp hareketden veh kim Künc-i gam-hâneye bir sûret-i dîvâr olubem 1400 Kudretüm yoh ki kılam kimseye şerh-i gam-ı dil Eyle kim ârıza-i hecr ile bîmâr olubem

Metindeki kelimelerin anlamları

dut
dutgillerden (Moraceae), kuzey yarım kürenin genellikle ılıman böleglerinde yetişen yaprakları ipek böceği beslemekte kullanılan ağaç ve bu ağacın; ak, kara ve pembe renkte ekşi veya tatlı sulu meyvesi, tuy
halhal
kadınların ayak bileklerine taktıkları bilezik
insaf
acımaya, vicdana veya mantığa dayanan adalet
endam
beden, boy bos, vücut
macera
baştan geçen ilginç olay veya olaylar zinciri, serüven, sergüzeşt, avantür
eyyam
Günler
perde
görüşü, ışığı engellemek, bir şeyi gizlemek için pencereye veya bir açıklığın önüne gerilen örtü
zeban
dil, lisan
harem
saray ve konaklarda kadınlara ayrılan bölüm, selamlık karşıtı
sarf
harcama, tüketme, kullanma
ahan
işte
laf
söz, lakırtı
sebze
genellikle pişirilerek yenen bitkiler veya bunların taneleri, göveri, göverti, sebzevat, zerzevat
meni
Boşalma sonucu erkeklik organından gelen ve spermleri barındıran; beyaz, yoğun ve hafif yapışkan bir sıvı; er suyu, bel, bel suyu, atmık, dikel, sperm, sperma.
hala
babanın kız kardeşi, bibi, eme
meh
Ay.
çerağ
Mum, kandil, lamba vb. ışık veren araç; çırağ.
eğer
şart anlamını güçlendirmek için şartlı cümlelerin başına getirilen kelime

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)