İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Bir Sefilenin Hasbihalinden

Abdülhak Hamit Tarhan · Abdülhak Hamit Tarhan kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Ne idim ben, ne tabii bir kız Belki sahrada rebii bir kız En büyük zevkim, ümidim, neşem Kırda seyran idi, her gün, her dem Düşünürken o büyük sahrada Beni halk eyleyeni tenhada Duruyorken hareketsiz, sessiz Yere inmiş göğe benzerdi deniz Aksi tekbir ile dolmuş dereler Secde eylerdi bütün mescereler Şebi mehtap doğar aynı şafak Her taraf nura olur müstağrak Akıyormuş gibi her suda hayat Yüzüyormuş gibi hep mahlukat Uçacakmış gibi eflake zemin Halden, mazi ile atiden emin Mutmain şevk ile soldan, sağdan Bir sataretle inerdim dağdan. Abdülhak Hamit Tarhan

Şiir açıklaması

Şiirde anlatıcı, kırda geçirdiği zamanları ve doğanın içinde yaşadığı derin düşünce hâlini dile getirir. Kırda dolaşmak onun en büyük sevinç ve umududur. Issızlıkta kendisini var edeni düşünürken denizi, dereleri ve çevresindeki doğayı sessiz, görkemli bir bütün olarak algılar.

Denizin yere inmiş göğe benzetilmesi, doğadaki görüntülerin büyüklüğünü vurgular. Derelerin tekbir sesiyle dolması ve ağaçlık yerlerin secde etmesi, doğayı ibadet eder gibi gösteren şiirsel imgeler taşır. Ay ışıklı gecenin şafak gibi aydınlanması ve suların yaşamla akıyor, yaratılmışların yüzüyor gibi anlatılması da bu uyum duygusunu güçlendirir. “Mazi” geçmiş demektir; anlatıcı, yeryüzüyle göğün geçmiş ve gelecek kaygısından uzakmış gibi göründüğünü söyler. Son bölümdeki “şevk”, istek ve heves anlamıyla, anlatıcının coşkulu hâlini tamamlar.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

halk
Aynı ülkede yaşayan, aynı kültür özelliklerine sahip olan, aynı uyruktaki insan topluluğu; cumhur, folk.
zemin
Taban, döşeme, yer
mazi
geçmiş
şevk
İstek, heves,arzu
belki
Muhtemel olarak; belkim, herhâlde.
hep
hiçbiri dışta tutulmamak veya eksik olmamak üzere, bütün, tüm olarak
dem
nefes, soluk
her
önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz
ben
(kişi adılı): Teklik birinci kişiyi gösteren söz.
mahlukat
Yaratılmışlar (mahluk kelimesinin çoğulu)
tekbir
Allah'ın büyüklüğünü, yüceliğini anmak için söylenen ve Allâh-u Ekber sözü ile başlayan duanın adı.

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)