İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Felek

Neyzen Tevfik · Neyzen Tevfik kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Yamansın her zaman aldattın beni, Kâh düşürdün kâhi kaldırdın felek! Mecnun'sun diyerek Leylâ peşinden, Issız vâdilere saldırdın felek! Rehbersin dedin ben ise kördüm, Elimle başıma çok çorap ördüm. Kendimi bıraktım âlemi gördüm, Hesapsız günahlar aldırdın felek! Şifadır dedin zehir tatdırdın, Gençliğin okunu boşa attırdın, Körlerin yurdunda ayna sattırdın, Çıkmaz sokaklara daldırdın felek! Barışmadı gönlüm merd ile zenle, Ne bir iş bilenle, ne boş gezenle Hicran köşesinde bozuk düzenle, NEYZEN'e her telden çaldırdın felek! Sahra-i cedid 1913

Şiir açıklaması

Şiirde konuşan kişi, feleğe seslenerek hayatında yaşadığı aldanışları ve hayal kırıklıklarını anlatır. Felek, onu bazen düşürüp bazen kaldıran, yanlış yollara sürükleyen bir güç gibi kişileştirilmiştir. “Kâh” sözü “ara sıra” demektir; bu nedenle ilk dizeler, inişli çıkışlı bir yaşamı dile getirir. Leylâ’nın peşinden ıssız vadilere yönelme imgesi, konuşanın tutkuyla ama sonuçsuz bir arayışa sürüklendiğini düşündürür.

İkinci kıtada konuşan, rehberlik edildiğini sanırken kendi eliyle başına “çorap ördüğünü” söyler; burada çorap, sözlükteki anlamıyla ayağa giyilen örgü giysidir ve dize bu imgeyi kullanır. Şifanın zehre dönüşmesi, yanlış yönlendirilme ve boşa çaba duygusunu güçlendirir. “Körlerin yurdunda ayna satmak” da yapılan işin yersizliğini anlatan çarpıcı bir imgedir. Son kıtadaki gönül huzursuzluğu ve “her telden çaldırdın” sözü, konuşanın farklı deneyimler arasında savruluşunu özetler. “Hesapsız” burada verilen sözlük anlamıyla “çok” demektir; şiirin genelinde pişmanlık ve feleğe sitem öne çıkar.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

çorap
pamuk, yün vb.nden örülen, ayağa giyilen giyecek
kâh
ara sıra
neyzen
Ney çalan kimse.
sahra
yerküre'de yer alan ana biyom tiplerinden birisi, çöl, badiye
her
önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz
ben
(kişi adılı): Teklik birinci kişiyi gösteren söz.

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)