Lebini âl ile öpmüş ola mı peymâne

Şiir, sevgiliye duyulan yoğun arzuyu ve bu arzunun âşığı sürüklediği taşkın hâli anlatır. İlk beyitte şair, içki bardağının sevgilinin kırmızı dudağını öpüp öpmediğini sorar; ardından sevgilinin kanını kana kana içmekten söz eder. Bu güçlü söyleyiş, sevgiliye yönelik tutkunun abartılı ve çarpıcı bir ifadesidir. Peymâne, şiirde içki bardağı anlamındadır.

Âşıkların meclisinde kadeh içildiğinde sevgilinin dudağının da bu hâle katılmasının kaçınılmaz olduğu söylenir. Buradaki meclis, bir araya gelinen toplantı; hâlet ise durum anlamındadır. Şair, içki içilen bezmi anlatırken arada kan dökülmesinden söz eder ve sevgilinin mestane, yani sarhoş gibi, kendinden geçmişçesine hançerini çekmemesini diler. Sevgilinin gamzeleri hançere benzetilir; böylece bakışların âşığı yaralayan etkisi öne çıkar.

Sonraki beyitte gönül, sırrını nâleyle —inleyiş ve figanla— herkese duyurmuş, âşığı cihana rüsvâ etmiştir. “Bir divâne” sözü, bu sırrı açığa çıkaran gönlün kendinden geçmiş, tutkulu hâlini vurgular. Böylece şiirin temel duygusu, aşkın gizlenemeyen ve kişiyi mahcup edebilen gücüdür.

Son beyitte şair, gamı, yani tasa ve üzüntüyü bırakıp işret vaktinin tadını çıkarmaya çağırır. “Ayş ü işret demidir” sözü, eğlenme ve içki içme zamanının geldiğini bildirir; sâgar da içki bardağıdır. Bâkî, kendisine seslenerek kadeh kaldırmayı rindâne, yani rintçe, önerir. Şiir böylece sevgiliye duyulan tutkulu özlemden, anın keyfini sürme çağrısına yönelir.