Ünlü söz
“Türk milletinin tabiat ve âdetlerine en uygun idare Cumhuriyet idaresidir.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
Ne anlatıyor?
Bu söz, Atatürk'ün cumhuriyeti seçmesinin gerekçesini milletin maddi ve manevi gerçekliği üzerine kurar. Burada yönetim biçimi soyut bir ideolojik tercih olarak değil, milletin tarihsel tecrübelerine, yaşayış tarzına ve toplumsal alışkanlıklarına uygunluk açısından değerlendirilir. Cumhuriyet, halkın kendi kendini yönetmesi anlamında, milletin uzun tarihinde fiilen var olan özgürlük ve bağımsızlık taleplerinin en tutarlı kurumsallaşmış biçimi olarak sunulur.
Sözün altında yatan fikir, bir milletin karakteriyle uyuşmayan bir yönetimin kalıcı olamayacağıdır. Atatürk'e göre Türk milleti, karşılaştığı büyük olaylarda bağımsız iradeyle hareket etme yeteneğini göstermiştir; bu yetenek, egemenliğin tek kişiye ya da bir zümreye değil doğrudan millete ait olduğu cumhuriyet rejimiyle en iyi şekilde karşılık bulur. Bugün için bu söz, siyasal sistemlerin halkın tarihsel ve kültürel gerçekliğiyle uyumlu olması gerektiği ilkesini hatırlatır. Yönetim biçiminin meşruiyeti, halkın tabiatına ve alışkanlıklarına ne kadar cevap verebildiğiyle yakından ilişkilidir.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.
Kaynak
- Kaynak bağlantısı: https://tr.wikiquote.org/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Asırlardan beri Türkiye'yi idare edenler çok şeyler düşünmüşlerdir; fakat yalnız bir şeyi düşünmemişlerdir: Türkiye'yi!.. Bu düşüncesizlik yüzünden Türk vatanının, Türk milletinin uğradığı zararları ancak bir tarzda telafi edebiliriz: O da artık Türkiye'de Türkiye'den başka bir şeyi düşünmemek. Ancak bu zihniyetle hareket ederek her türlü selamet ve saadet hedeflerine ulaşabiliriz. (30 Ağustos 1924)”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
“Amerika, Avrupa ve bütün medeniyet dünyası bilmelidir ki Türkiye halkı her medenî ve kabiliyetli millet gibi kayıtsız şartsız hür ve müstakil yaşamaya kesin karar vermiştir. Bu haklı kararı bozmaya yönelik her kuvvet, Türkiye'nin ebedî düşmanı kalır.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
“Hâkimiyet bilâkaydüşart milletindir.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
“Bir kelime ile ifade etmek gerekirse, diyebiliriz ki yeni Türkiye Devleti bir halk devletidir; halkın devletidir. Mazi kurumları ise bir şahıs devleti idi, şahıslar devleti idi.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
“Bugünkü hükûmetimiz, devlet örgütümüz doğrudan doğruya milletin kendi kendine, kendiliğinden yaptığı bir devlet örgütü ve hükûmettir ki onun ismi Cumhuriyettir. Artık hükûmet ile millet arasında mazideki ayrılık kalmamıştır. Hükûmet millettir ve millet hükûmettir. Artık hükûmet ve hükûmet mensupları kendilerinin milletten ayrı olmadıklarını ve milletin efendi olduğunu tamamen anlamışlardır.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
“Ben, 1919 yılı mayısı içinde Samsun'a çıktığım gün elimde maddî hiçbir kuvvet yoktu. Yalnız büyük Türk milletinin soyluluğundan doğan ve benim vicdanımı dolduran yüksek ve manevî bir kuvvet vardı. İşte ben bu millî kuvvete, bu Türk milletine güvenerek işe başladım.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)