Demokrasi üzerine sözler

“Amerika asla dışarıdan yıkılmayacaktır. Eğer bocalar ve özgürlüklerimizi kaybedersek, bu kendimizi yok ettiğimiz için olacaktır.”

“Israr ediyorum ki, eğer BÜTÜN HALKIN asla başka ellere emanet etmemesi gereken HERHANGİ BİR ŞEY varsa, o şey kendi özgürlüklerinin ve kurumlarının korunması ve sürekliliğidir.”

“Kamuoyu duyarlılığı varken hiçbir şey başarısız olamaz; o yokken hiçbir şey başarılı olamaz. Dolayısıyla kamuoyunu şekillendiren kişi, yasalar çıkaran veya hükümler veren kişiden daha derine iner. O, yasaların ve hükümlerin uygulanabilir ya da uygulanamaz olmasını sağlar.”

“Cumhuriyetçi davayı oylarıyla desteklemeyi uygun görmüş olan herkesle birlikte ben de size teşekkür ederim. Bu davanın şimdiye kadar elde ettiği başarıya sizinle birlikte seviniyorum. Yine de bütün bu sevincimiz içinde, oyuyla bizden farklı düşünmüş hiçbir vatandaşa karşı sert bir duygu ne ifade edelim ne de besleyelim. Her zaman hatırlayalım ki bütün Amerikan vatandaşları ortak bir vatanın kardeşleridir ve kardeşlik duygusunun bağları içinde birlikte yaşamalıdır.”

“Bizimki gibi büyük bir ulusal krizde, ortak bir amaç peşinde koşanlar arasında eylem birliği çok arzu edilir — neredeyse vazgeçilmezdir. Yine de böyle bir birliğe yaklaşmak bile mümkün değildir; meğerki çoğunluğun iradesine, sırf çoğunluğun iradesi olduğu için bir miktar saygı gösterilsin.”

“Çalışan insanlar bütün hükümetlerin temelidir; bunun açık nedeni, en kalabalık kesim olmalarıdır. Siz ayrıca bu duyguların yalnızca işçi sınıfını değil, zanaatkârlar dışındaki mesleklerden yurttaşları da temsil eden burada hazır bulunan beyefendilerin duyguları olduğunu eklediğiniz için, yalnızca doğuştan yurttaş olanların değil, Almanların ve başka ülkelerden gelen yabancıların da bu duygularına katılmaktan memnuniyet duyarım.”

“Ben de hepinizle birlikte, on binlerce insanımızın uzun kuyruklarda saatlerce sabırla bekleyişini izledim. Bazıları bu çok önemli oyu kullanmak için gece boyunca açık alanda uyudu.”

“Güney Afrika halkı bu seçimlerde iradesini ortaya koydu. Değişim istiyorlar! Ve değişim tam da elde edecekleri şeydir. Planımız iş olanakları yaratmak, barış ve uzlaşmayı teşvik etmek ve tüm Güney Afrikalılar için özgürlüğü güvence altına almaktır.”

“Demokratik devletler görmeden önce daima hissetmek zorundadır: Hükümetlerini yavaşlatan şey budur; fakat halk eninde sonunda haklı çıkacaktır.”

“Halkın görüşüne göre Anayasal yetkilerin dağıtımı veya değiştirilmesi herhangi bir noktada yanlışsa, Anayasa'nın öngördüğü yoldan bir değişiklikle düzeltilsin. Ama gasp yoluyla hiçbir değişiklik olmasın; çünkü bu, bir kez iyiliğin aracı olabilse de, özgür yönetimlerin yıkıldığı alışıldık silahtır.”

“Erdemin ya da ahlakın halk yönetiminin zorunlu bir kaynağı olduğu esas itibarıyla doğrudur. Bu kural, gerçekten de az ya da çok güçle her tür özgür yönetime uzanır.”

“Öyleyse, bilginin genel olarak yayılmasını sağlayan kurumları birincil öneme sahip hedefler olarak teşvik edin. Bir hükümetin yapısı kamuoyuna ne kadar güç veriyorsa, kamuoyunun aydınlatılmış olması da o kadar elzemdir.”

“Demokratik kurumlar, tiranca arzuların o eski vebasına karşı karantina tesisleridir: bu bakımdan son derece yararlı ve son derece sıkıcı.”

“Demokrasiden geleceğe yönelik bir şey olarak söz ediyorum. Şimdiden bu adla anılan şey, eski yönetim biçimlerinden yalnızca yeni atlarla sürmesiyle ayrılır: Yollar hâlâ eski yollardır ve tekerlekler de hâlâ eski tekerleklerdir.”

“Hükümeti silah namlusuyla değil, sandık yoluyla değiştirme hakkı; belki de demokrasinin en iyi tanımı.”

“Bir kelime ile ifade etmek gerekirse, diyebiliriz ki yeni Türkiye Devleti bir halk devletidir; halkın devletidir. Mazi kurumları ise bir şahıs devleti idi, şahıslar devleti idi.”

“Biz, her vasıtadan yalnız ve ancak bir tek temel görüşe dayanarak yararlanırız. O görüş şudur: Türk milletini medenî dünyada lâyık olduğu mevkie yükseltmek, Türkiye Cumhuriyeti'ni sarsılmaz temelleri üzerinde her gün daha çok güçlendirmek … ve bunun için de istibdat fikrini öldürmek…”

“Bizim milletimiz esasen demokrattır. Kültürünün, geleneklerinin en derin maziye ait evreleri bunu doğrular.”

“Bugünkü hükûmetimiz, devlet örgütümüz doğrudan doğruya milletin kendi kendine, kendiliğinden yaptığı bir devlet örgütü ve hükûmettir ki onun ismi Cumhuriyettir. Artık hükûmet ile millet arasında mazideki ayrılık kalmamıştır. Hükûmet millettir ve millet hükûmettir. Artık hükûmet ve hükûmet mensupları kendilerinin milletten ayrı olmadıklarını ve milletin efendi olduğunu tamamen anlamışlardır.”

“Bugünkü manzaramız aşağı yukarı, bir diktatör manzarasıdır… Ben öldükten sonra arkamda kalacak müessese bir istibdat müessesesidir. Ben ise millete miras olarak bir istibdat müessesesi bırakmak ve tarihe o suretle geçmek istemiyorum.”

“Cumhuriyet, ahlâkî fazilete dayanan bir idaredir. Cumhuriyet fazilettir. Sultanlık, korku ve tehdide dayanan bir idaredir. Cumhuriyet idaresi faziletli ve namuslu insanlar yetiştirir. Sultanlık, korkuya ve tehdide dayandığı için korkak, alçak, sefil ve rezil insanlar yetiştirir. Aradaki fark bunlardan ibarettir.”

“Cumhuriyet idaresini, Cumhuriyetten söz etmeksizin millî hâkimiyet esasları içinde her an Cumhuriyet'e doğru yürüyen şekilde toplamaya çalışıyorduk.”

“Cumhuriyet rejimi demek demokrasi sistemi ile devlet şekli demektir. Biz Cumhuriyeti kurduk, Cumhuriyet 10 yaşını doldururken demokrasinin bütün icaplarını sırası geldikçe koymalıdır.”

“Çağdaş bir cumhuriyet kurmak demek, milletin insanca yaşamasını bilmesi, insanca yaşamanın neye bağlı olduğunu öğrenmesi demektir.”

“Demokrasi ilkesi, egemenliğin millette olduğunu, başka yerde olamayacağını gerektirir. Bu suretle demokrasi ilkesi, siyasî kuvvetin, egemenliğin kaynağına ve meşruiyetine temas etmektedir. Demokrasinin tam ve en belirgin hükûmet şekli Cumhuriyettir.”

“Devlet idaresinde bütün kanunlar, nizamlar, ilmin muasır medeniyete temin ettiği esas ve şekillere, dünya ihtiyaçlarına göre yapılır ve tatbik edilir. Din telakkisi vicdanî olduğundan cumhuriyet, din fikirlerini devlet ve dünya işlerinden ve siyasetten ayrı tutmayı milletimizin muasır terakkîsinde başlıca muvaffakiyet görür.”

“Efendiler ve ey millet! İyi biliniz ki Türkiye Cumhuriyeti; şeyhler, dervişler, müritler, mensuplar memleketi olamaz. En doğru ve en hakiki tarikat, tarikatımedeniyedir. Medeniyetin emrettiğini ve talep ettiğini yapmak, insan olmak için kâfidir.”

“Hâkimiyet bilâkaydüşart milletindir.”

“Millet hâkimiyetini almıştır ve isyan ederek almıştır. Alınmış olan hâkimiyet hiçbir sebep ve suretle terk ve iade edilemez. Bu hâkimiyeti tekrar geri alabilmek için, istimal edilmiş olan vesaiti kullanmak lazımdır.”

“Millî emeller, millî irade yalnız bir şahsın düşüncesinden değil, bütün millet fertlerinin arzularının, emellerinin birleşmesinden ibarettir.”