İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Demokratik kurumlar, tiranca arzuların o eski vebasına karşı karantina tesisleridir: bu bakımdan son derece yararlı ve son derece sıkıcı.”

— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

Almanca aslı

Die demokratischen Einrichtungen sind Quarantäne-Anstalten gegen die alte Pest tyrannenhafter Gelüste: als solche sehr nützlich und sehr langweilig.

Ne anlatıyor?

Nietzsche bu özdeyişinde demokratik kurumları, salgın hastalıkları önlemek için kullanılan karantina tesislerine benzetir. Ona göre bu kurumların temel işlevi, bireylerin ya da zümrelerin başkaları üzerinde mutlak egemenlik kurma, onları ezme ve keyfi yönetme arzularını (tiranca gelüste) dizginlemektir. Benzetme iki yönlüdür: Karantina tesisleri nasıl bir vebanın yayılmasını engelliyorsa, demokratik kurumlar da zorbalığın toplumsal bedene bulaşmasını önler; bu onların 'son derece yararlı' yanıdır. Ancak karantina nasıl insanı steril, renksiz, canlılıktan yoksun bir ortama hapsederse, demokratik kurumların sağladığı güvenlik de Nietzsche'ye göre benzer bir tekdüzelik ve kısırlık üretir. 'Sıkıcı' sözcüğü burada küçümseyici bir nüktedir; Nietzsche için güvenlik ve eşitlenme, yaşamın yaratıcı, atılgan, tehlikeli ve büyük olanaklarını törpüler. Bu söz, onun demokrasiye yönelik bilinen mesafeli ve eleştirel bakışının tipik bir örneğidir.

Hangi bağlamda söylendi?

İnsanca, Pek İnsanca'nın ikinci cildinde, 'Gezgin ve Gölgesi' başlıklı bölümde yer alır. Nietzsche'nin bu dönemdeki yazıları, kurumları ve değerleri soğukkanlı bir mesafeyle çözümleyen kısa özdeyişler biçimindedir. Söz, demokrasiyi toptan reddetmekten çok, onun işlevini ve ruhsal etkisini tartan bir gözlem niteliği taşır.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler