“Alman ruhunun, »Alman İmparatorluğu« uğruna kökünün kazınması.”

Nietzsche bu sözüyle, 1871'de kurulan Alman İmparatorluğu'nu ve onunla birlikte yükselen milliyetçi coşkuyu eleştirir. Ona göre siyasi ve askeri başarı, kültürel ve düşünsel derinlikle karıştırılmamalıdır. "Alman ruhu" derken kastettiği; felsefe, müzik, edebiyat ve düşünce geleneğindeki yaratıcı ve evrensel boyuttur. Alman İmparatorluğu'nun kurulmasıyla birlikte bu ruhun, devletin gücü ve millî çıkar uğruna feda edildiğini düşünür. Nietzsche için gerçek kültür, devletin ya da ulusun zaferlerinden değil; bireyin kendi üzerinde çalışmasından, düşüncenin derinleşmesinden doğar. Bu nedenle söz, siyasal birliğin ve milliyetçiliğin kültürel zenginliği boğabileceğine dair bir uyarı niteliğindedir. Bugün de devlet çıkarları ile düşünce özgürlüğü, millî kimlik ile evrensel değerler arasındaki gerilimi tartışırken bu söz hâlâ güncelliğini korur.

Söz, Nietzsche'nin "Unzeitgemäße Betrachtungen" (Çağa Aykırı Düşünceler) adlı eserinin ilk bölümünün, yani David Strauss üzerine yazdığı metnin birinci kısmında geçer. Eser 1873'te, Alman İmparatorluğu'nun kuruluşundan kısa süre sonra yayımlanmıştır. Nietzsche burada, Fransa'ya karşı kazanılan askeri zaferin Alman kültürünün üstünlüğünü kanıtladığına inanan kamuoyuna karşı çıkar. Özellikle dönemin popüler yazarı David Strauss'u hedef alarak, "kültür" kavramının içinin boşaltıldığını ve Alman eğitimli sınıfının devlete teslim olduğunu savunur. Bu cümle, onun siyasi birliğin kültürel çöküşe yol açtığına dair temel tezini özetler.