“Küba devriminin sosyal refah alanındaki başarılarını takdir ediyoruz. Dayatılmış geri kalmışlığın olduğu bir ülkeden evrensel okuryazarlığa geçişi not ediyoruz. Sağlık, eğitim ve bilim alanlarındaki ilerlemenizi kabul ediyoruz.”

Mandela bu sözlerinde Küba devriminin özellikle toplumsal kazanımlarına dikkat çeker. Ona göre Küba'nın asıl başarısı yalnızca siyasal bir dönüşüm değil, sıradan insanın gündelik yaşamını doğrudan iyileştiren somut sonuçlardır. "Dayatılmış geri kalmışlık" ifadesi, sömürgecilik ve dış müdahaleler nedeniyle bir ülkenin kendi potansiyelini gerçekleştirememesi durumunu anlatır. Evrensel okuryazarlık, sağlık hizmetlerine erişim ve bilimsel ilerleme ise bu kısır döngünün kırılabileceğinin kanıtı olarak sunulur.

Bu değerlendirme, Mandela'nın siyasal düşüncesinde önemli bir noktayı açığa çıkarır: Özgürlük mücadelesi yalnızca bayrak ve marş değiştirmekten ibaret değildir; insanların fiilen daha iyi yaşamasını sağlayan kurumsal ve toplumsal dönüşümleri de kapsamalıdır. Küba'ya yönelik uluslararası eleştirilerin yoğun olduğu bir dönemde bu sözleri sarf etmesi, onun dayanışmayı ve halkların kendi kaderini tayin hakkını ne kadar önemsediğini gösterir.

Bugün okura, bir ülkenin başarısını değerlendirirken yalnızca siyasal sisteme değil, insani gelişmişlik göstergelerine de bakmak gerektiğini hatırlatır. Sağlık, eğitim ve bilim gibi alanlardaki ilerleme, bir toplumun kendi ayakları üzerinde durabilmesinin ve refahı yaygınlaştırabilmesinin temel ölçütlerinden biridir.

Nelson Mandela, 1991 yılında Küba'da düzenlenen bir mitingde yaptığı konuşmada bu sözleri söylemiştir. Apartheid rejimine karşı verdiği mücadelede Küba'nın Afrika'daki sömürgecilik karşıtı hareketlere verdiği askerî ve insani desteğe teşekkür etmek amacıyla Küba'yı ziyaret etmiştir.