“Aktif bir ayrıcalık olarak [ifade özgürlüğü], cinayet işleme ayrıcalığıyla aynı sıradadır: Sonuçlarına katlanmaya razıysak kullanabiliriz. Cinayet hem biçimde hem fiilen yasaktır; ifade özgürlüğü biçimde tanınır ama fiilen yasaktır. Yaygın değerlendirmeye göre ikisi de suçtur ve tüm uygar halklarca derin bir nefretle karşılanır. Cinayet bazen cezalandırılır, ifade özgürlüğü her zaman.”

Mark Twain bu sözlerinde ifade özgürlüğünün görünürde tanınan ama uygulamada ağır bedelleri olan bir hak olduğunu kara mizahla anlatır. Cinayetle kurduğu benzetme şok edicidir; amacı ikisini ahlaken eşitlemek değil, toplumun aykırı konuşmayı neredeyse suç sayacak kadar sert biçimde cezalandırdığını göstermektir. Cinayet yasal olarak yasaktır ve failleri bazen ceza alır; buna karşılık ifade özgürlüğü kâğıt üzerinde korunur ama toplumsal yaptırımlar – dışlanma, itibar kaybı, meslekten edilme, hapis – onu fiilen kullanılamaz kılar.

Twain'in asıl eleştirisi, özgürlüğün yalnızca sonuçlara katlanmayı göze alanlar için var olduğu bir düzene yöneliktir. Bu, demokratik toplumlarda bile çoğunluğun hoşuna gitmeyen düşüncelerin nasıl 'serbest ama maliyetli' kılındığını gösterir. Söz, ifade özgürlüğünün yasal güvenceyle değil, toplumsal hoşgörüyle gerçek anlam kazanıp kazanmadığını sorgulatır.

Bugün okura, aykırı fikirlerin dile getirilmesinin bedelini ve bu bedeli ödemeye ne kadar istekli olduğumuzu düşündürür. Aynı zamanda 'özgürlük' denilen şeyin sonuçlarından bağımsız bir ayrıcalık olmadığını, her kullanımın toplumsal bir faturası bulunduğunu hatırlatır.

Söz, Twain'in 1905 tarihli "The Privilege of the Grave" (Mezarın Ayrıcalığı) başlıklı denemesinden alınmıştır. Twain bu denemeyi yayımlamamış, ölümünden sonra yayımlanmak üzere saklamıştır. Denemede, insanların aykırı siyasi ve dinî görüşlerini ancak öldükten sonra, yani toplumsal cezadan muaf kalacakları zaman özgürce ifade edebilecekleri fikrini ironiyle işler. Bu pasaj, ifade özgürlüğünün kâğıt üzerinde tanındığı ama toplumsal pratikte ağır biçimde cezalandırıldığı görüşünü ortaya koyar.