Ünlü söz
“Almancada genç bir hanımın cinsiyeti yoktur, oysa bir şalgamın vardır.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
İngilizce aslı
In German, a young lady has no sex, while a turnip has.
Ne anlatıyor?
Mark Twain bu sözüyle, dilbilgisindeki cinsiyet kavramının mantıksızlığını mizahi bir yolla ortaya koyar. Almancada kadın anlamına gelen bazı sözcükler dilbilgisel olarak nötr cinsiyetteyken, şalgam gibi cansız nesneler eril ya da dişil cinsiyet alabilir. Twain'in asıl vurgusu, dilin keyfi kurallarının gerçek dünyadaki cinsiyet algısıyla çelişmesidir.
Bu söz, Twain'in dil ve kültür üzerine gözlemlerinin tipik bir örneğidir. Avrupa seyahatlerinde Almanca öğrenmeye çalışan yazar, dilin karmaşık yapısından sık sık yakınır. Burada cinsiyet sistemini hedef alarak, dilbilgisi kurallarının ne kadar tuhaf olabileceğini gösterir. Şalgam gibi sıradan bir sebzenin cinsiyete sahip olması, genç bir kadının ise dilde cinsiyetsiz kalması, Twain'in gözünde dilin mantıksızlığını çarpıcı biçimde özetler.
Bugün okura, dilin doğal dünyayı yansıtmaktan çok kendi iç kurallarına göre işlediğini hatırlatır. Dilbilgisel cinsiyet ile biyolojik cinsiyetin ayrı şeyler olduğu, farklı dillerin dünyayı farklı biçimlerde kategorize ettiği gerçeği bu mizahi örnekle akılda kalıcı hale gelir.
Hangi bağlamda söylendi?
Twain'in 1880'de yayımlanan Avrupa seyahatnamesi "A Tramp Abroad" adlı eserinde, Almanca dilinin zorluklarından söz ettiği bölümde yer alır. Twain bu eserde Almanya, İsviçre ve İtalya'daki deneyimlerini anlatırken, Almanca dilbilgisini mizahi bir dille eleştirir.
Kaynak
- Eser: A Tramp Abroad (1880)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Mark_Twain
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Calaveras ilçesindeki herhangi bir kurbağadan daha uzağa zıplayabileceğine dair kırk dolarına bahse girerim.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“O kurbağanın, herhangi bir kurbağadan daha iyi olduğuna dair hiçbir özellik göremiyorum.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“Şimdi hızla varlıktan yoksulluğa yükseliyor.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“Şu anda bu topraklarda sallanan üç ya da dört milyon beşik arasında öyleleri var ki, hangileri olduklarını bilebilseydik, bu ulus onları kutsal şeyler olarak çağlar boyu korurdu.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“Okur, tut ki bir aptalsın. Ve tut ki Kongre üyesisin. Ama kendimi tekrar ediyorum.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“Kilisede kimse yoktu, belki bir iki domuz hariç, çünkü kapıda kilit yoktu ve domuzlar yazın puncheon döşemeyi sever çünkü serindir. Fark ettiyseniz, çoğu insan kiliseye yalnızca gitmesi gerektiğinde gider; ama domuz başkadır.”
— Mark Twain (1835 – 1910)