“Bin sekiz yüz yıl sonrasına gelip Latin tarihçilerden birinin söylediği bir söze değinmek istiyorum. Bazı Hristiyanlar Roma'da bir hata sonucu zulüm gördü; 'Yahudi sanılmışlardı'. Anlamı açık görünüyor. Bu putperestlerin Hristiyanlara karşı hiçbir şeyleri yoktu, ama Yahudilere zulmetmeye fazlasıyla hazırdılar. Her ne sebeple olursa olsun, bir Hristiyanın ne olduğunu daha bilmeden önce bir Yahudiden nefret ediyorlardı. Öyleyse, Yahudilere yönelik zulmün Hristiyanlıktan önceye dayanan ve Hristiyanlıktan doğmamış bir şey olduğunu varsayamaz mıyım?”

Mark Twain bu sözlerinde, Yahudi karşıtlığının Hristiyanlık öncesine uzandığını savunuyor. Roma'da bazı Hristiyanların 'Yahudi sanılarak' zulüm gördüğü yönündeki tarihsel kayda işaret ederek, putperest toplumun Yahudilere duyduğu düşmanlığın, Hristiyanlık ortaya çıkmadan önce de var olduğunu ileri sürüyor. Ona göre Hristiyanlar ancak Yahudilerle karıştırıldıkları ölçüde hedef olmuşlardır; bu da asıl düşmanlığın dinî bir teolojik karşıtlıktan değil, Yahudi kimliğine yönelik toplumsal bir önyargıdan kaynaklandığını gösterir.

Bu yaklaşım, Twain'in dönemin yaygın önyargılarına karşı çıkmaya çalışan ama aynı zamanda döneminin bazı kalıplarını da taşıyan bir düşünür olduğunu ortaya koyar. Yahudi düşmanlığını Hristiyanlığa yükleyen yaygın anlatıyı tersine çevirerek, sorunun kökeninin çok daha eski ve toplumsal olduğunu söyler. Bugün okura, tarihsel zulümlerin tek bir dinî geleneğe indirgenemeyeceğini, toplumsal ve ekonomik dinamiklerin de hesaba katılması gerektiğini hatırlatır.

Mark Twain'in Harper's Magazine'de Eylül 1899'da yayımlanan 'Concerning the Jews' başlıklı makalesinden alınmıştır. Makale, Twain'in Avrupa'da yükselen antisemitizme ve özellikle Dreyfus Olayı'na tanıklık ettiği dönemde, Yahudi karşıtlığını tarihsel kökenleriyle anlamaya çalıştığı bir yazıdır.