Ünlü söz
“...[İ]klim için Cennet, toplum için Cehennem.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
İngilizce aslı
...[H]eaven for climate, Hell for society.
Ne anlatıyor?
Mark Twain bu sözünde cennet ve cehennem kavramlarını ters çevirerek alışılmış dinî imgeleri mizahi bir biçimde ters yüz eder. Geleneksel anlayışta cennet hem iyi bir yer hem iyi insanların bulunduğu yerdir; cehennem ise hem kötü bir yer hem kötülerin bulunduğu yerdir. Twain ise cenneti yalnızca iklimiyle beğenirken, toplumu yani orada yaşayan insanları cehenneme benzetir.
Buradaki asıl nükte, Twain'in insan doğasına duyduğu derin şüphede yatar. Ona göre asıl çekilmez olan şey mekân ya da koşullar değil, insanların kendisidir. Cennet iklim bakımından hoş olabilir ama orada bulunacak kişiler — Twain'in gözünde — katlanılmaz bir topluluk oluşturur. Cehennem ise toplumsal açıdan tercih edilir; çünkü orada daha ilginç, daha renkli, belki de daha dürüst insanlar olacaktır.
Twain'in bu sözü, onun mizah anlayışının tipik bir örneğidir: ciddi bir dinî kavramı alaycı bir toplumsal eleştiriye dönüştürür. Söz aynı zamanda ikiyüzlülüğe de bir göndermedir. Kendini dindar sayan 'cennetlik' insanların aslında ne kadar sıkıcı ya da sahte olabileceği fikri, burada örtük olarak işlenir. Bugün hâlâ sıkça alıntılanmasının nedeni, insan ilişkilerindeki bu evrensel ironiyi kısa ve etkili biçimde yakalamasıdır.
Hangi bağlamda söylendi?
Söz, Twain'in 1901 yılında Acorn Society'ye yaptığı konuşmadan alınmıştır. Bu konuşma, sosyal bir topluluğa hitaben yapılmıştır ve Twain'in mizahi üslubunu yansıtır. Cennet ve cehennemi tersine çeviren bu espri, onun dinî kavramlarla toplumsal gözlemlerini harmanladığı geç dönem konuşmalarının karakteristik bir parçasıdır.
Kaynak
- Eser: Acorn Society (1901)
- Künye: Speech to the Acorn Society (1901)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Mark_Twain
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Calaveras ilçesindeki herhangi bir kurbağadan daha uzağa zıplayabileceğine dair kırk dolarına bahse girerim.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“O kurbağanın, herhangi bir kurbağadan daha iyi olduğuna dair hiçbir özellik göremiyorum.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“Şimdi hızla varlıktan yoksulluğa yükseliyor.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“Şu anda bu topraklarda sallanan üç ya da dört milyon beşik arasında öyleleri var ki, hangileri olduklarını bilebilseydik, bu ulus onları kutsal şeyler olarak çağlar boyu korurdu.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“Okur, tut ki bir aptalsın. Ve tut ki Kongre üyesisin. Ama kendimi tekrar ediyorum.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“Kilisede kimse yoktu, belki bir iki domuz hariç, çünkü kapıda kilit yoktu ve domuzlar yazın puncheon döşemeyi sever çünkü serindir. Fark ettiyseniz, çoğu insan kiliseye yalnızca gitmesi gerektiğinde gider; ama domuz başkadır.”
— Mark Twain (1835 – 1910)