Ünlü söz
“Siyaset ya da dinle ilgili beğenilmeyen bir görüş her insanın göğsünde saklıdır; çoğu durumda yalnızca bir örnek değil, birkaçı. İnsan ne kadar zekiyse, taşıdığı ve kendine sakladığı bu tür görüşlerin yükü o kadar büyüktür.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
İngilizce aslı
An unpopular opinion concerning politics or religion lies concealed in the breast of every man; in many cases not only one sample, but several. The more intelligent the man, the larger the freightage of this kind of opinions he carries, and keeps to himself.
Ne anlatıyor?
Twain burada, her insanın içinde toplumun hoş karşılamayacağı, özellikle siyaset ve din gibi hassas alanlara dair görüşler taşıdığını söyler. Bu görüşlerin niteliği değil, gizlenme zorunluluğu vurgulanır. İnsanlar aykırı düşüncelerini açıkladıklarında dışlanma, cezalandırılma ya da itibar kaybı riskiyle karşılaştıkları için bunları içlerinde tutarlar.
Sözün ikinci yarısı daha da çarpıcıdır: Zekâ arttıkça gizlenen görüşlerin sayısı ve ağırlığı artar. Twain'e göre düşünen insan, çevresindeki yaygın kabullerle çelişen daha çok fikir geliştirir, ama aynı zekâ ona bu fikirleri açıklamanın bedelini de hesaplatır. Böylece en düşünen insanlar en çok susanlar olur; toplumsal uyum ile düşünsel dürüstlük arasında sıkışıp kalırlar.
Bu bakış, ifade özgürlüğünün yalnızca yasalarla değil, toplumsal baskıyla da sınırlandığını gösterir. Bugün de insanlar işlerini, ilişkilerini, toplumsal konumlarını korumak için düşüncelerini kendilerine saklamak zorunda hissedebilir. Twain, suskunluğun çoğu zaman fikirsizlikten değil, fikrin bedelinden kaynaklandığını hatırlatır ve okuyucuyu toplumsal hoşgörünün sınırları üzerine düşünmeye davet eder.
Hangi bağlamda söylendi?
Söz, Twain'in 1905 tarihli "The Privilege of the Grave" (Mezarın Ayrıcalığı) denemesinden alınmıştır. Twain bu denemeyi yayımlamamış, ölümünden sonra yayımlanmasını istemiştir. Deneme, insanların aykırı görüşlerini ancak ölümden sonra özgürce ifade edebilecekleri temasını işler. Bu pasajda yazar, toplumsal baskının insanları aykırı düşüncelerini gizlemeye nasıl zorladığını ve bu yükün özellikle düşünen insanlarda daha ağır olduğunu anlatır.
Kaynak
- Eser: "The Privilege of the Grave" (1905)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Mark_Twain
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Calaveras ilçesindeki herhangi bir kurbağadan daha uzağa zıplayabileceğine dair kırk dolarına bahse girerim.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“Sabun ve eğitim bir katliam kadar ani değildir, ama uzun vadede daha ölümcüldür.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“Şimdi hızla varlıktan yoksulluğa yükseliyor.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“Klasik tanımı — herkesin okumuş olmak istediği, kimsenin okumak istemediği şey.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“Benim iddiam şudur ki, bedenim bana aittir; en azından ben onu her zaman öyle gördüm. Onunla deney yaparak zarar görürsem, acı çeken ben olurum, devlet değil.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“Zarar verici bir yalan takdire değer olmayan bir şeydir; ve aynı şekilde, aynı ölçüde, zarar verici bir hakikat de öyledir—ki bu, iftira hukuku tarafından kabul edilen bir olgudur.”
— Mark Twain (1835 – 1910)