Ünlü söz
“Üstlerine saygılı ol, eğer varsa.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
İngilizce aslı
Be respectful to your superiors, if you have any.
Ne anlatıyor?
Mark Twain bu sözde, görünüşte ahlaki bir öğüt verir gibi yapar; ancak cümlenin sonuna eklediği "eğer varsa" ifadesi bütün anlamı tersine çevirir. Bu ek, aynı zamanda bir şüphe ve alay taşır: Bir gencin üstü olarak görülebilecek kişilerin gerçekten saygıyı hak edip etmediği belirsizdir. Bu da hiyerarşi ve otorite kavramlarını sorgulayan esprili bir yaklaşım doğurur.
Twain'in "Advice to Youth" konuşmasının genelinde, yetişkinlerin gençlere verdiği kalıplaşmış öğütleri taklit ederek onları hicvettiği görülür. Bu söz de o bağlamda, ahlak dersi veren ciddi bir cümlenin içine yerleştirilmiş küçük bir mizah bombası gibidir. Twain, saygının körü körüne değil, hak edene gösterilmesi gerektiğini ima eder.
Bugünün okuru için bu söz, otoriteyle ilişkimizi gözden geçirmeye davet eden zamansız bir nükte olarak değerlendirilebilir. Özellikle toplumsal hiyerarşilerin ve güç ilişkilerinin tartışıldığı dönemlerde, bu tür kısa iğnelemeler mizahın düşündürücü gücünü ortaya koyar.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu söz, Mark Twain'in 15 Nisan 1882'de Boston'da The Saturday Morning Club'a yaptığı "Advice to Youth" (Gençlere Öğütler) başlıklı konuşmasından alınmıştır. Twain bu konuşmada, dönemin gençlere yönelik ahlak vaazlarını parodileştirir. Ebeveynlere, öğretmenlere ve topluma yönelik esprili uyarılarla dolu bu konuşma, ciddi bir öğüt gibi başlayıp her cümlede mizahi bir bükülmeyle ilerler.
Kaynak
- Eser: Mark Twain Speaking (1976)
- Künye: "Advice to Youth", speech to The Saturday Morning Club, Boston, 15 April 1882. Mark Twain Speaking (1976), ed. Paul Fatout, p. 169
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Mark_Twain
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Kilisede kimse yoktu, belki bir iki domuz hariç, çünkü kapıda kilit yoktu ve domuzlar yazın puncheon döşemeyi sever çünkü serindir. Fark ettiyseniz, çoğu insan kiliseye yalnızca gitmesi gerektiğinde gider; ama domuz başkadır.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“Calaveras ilçesindeki herhangi bir kurbağadan daha uzağa zıplayabileceğine dair kırk dolarına bahse girerim.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“O kurbağanın, herhangi bir kurbağadan daha iyi olduğuna dair hiçbir özellik göremiyorum.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“Şimdi hızla varlıktan yoksulluğa yükseliyor.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“Okur, tut ki bir aptalsın. Ve tut ki Kongre üyesisin. Ama kendimi tekrar ediyorum.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“Zarar verici bir yalan takdire değer olmayan bir şeydir; ve aynı şekilde, aynı ölçüde, zarar verici bir hakikat de öyledir—ki bu, iftira hukuku tarafından kabul edilen bir olgudur.”
— Mark Twain (1835 – 1910)