Ünlü söz
“Yasanın elinden alamadığı tek araca —beyninin— yüzyıllar boyunca kısıtlanmış olmak, o aracı olağanüstü biçimde yetkin kılmıştır...”
— Mark Twain (1835 – 1910)
İngilizce aslı
Ages of restriction to the one tool which the law was not able to take from him--his brain--have made that tool singularly competent...
Ne anlatıyor?
Bu sözde Mark Twain, Yahudilerin entelektüel ve ticari başarısını, yüzyıllarca yalnızca zihinsel faaliyetlere ve ticarete yönlendirilmelerine bağlıyor. Avrupa'da yasalar Yahudileri pek çok meslekten ve toprak sahipliğinden men ederken, ellerinde kalan tek aracın zihinleri olduğunu söylüyor. Bu zorunlu koşullanmanın zamanla onların zihinsel ve ticari ustalığını keskinleştirdiğini savunuyor.
Twain burada bir tür tarihsel determinizmle hareket ediyor. Bir grubun maruz kaldığı baskının, o grubun güçlü yönlerini bilinçsizce geliştirdiğini öne sürüyor. Bu düşünce, aynı zamanda dönemin yaygın 'Yahudi zekâsı' anlatısını da besleyen bir genellemeye kapı aralıyor. Ama yine de yazarın asıl amacı, Yahudi toplumunun başarısının doğaüstü bir nedene değil, tarihsel ve toplumsal zorunluluklara dayandığını göstermektir.
Hangi bağlamda söylendi?
Mark Twain'in 1899'da yayımlanan 'Concerning the Jews' makalesinden alınan bu cümle, yazarın Yahudilerin tarih boyunca yasal kısıtlamalar altında nasıl ayakta kaldığını ve bu sürecin onları entelektüel olarak nasıl güçlendirdiğini ele aldığı bölümde yer alır.
Kaynak
- Eser: Concerning the Jews (Harper's Magazine, Sept. 1899)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Mark_Twain
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Calaveras ilçesindeki herhangi bir kurbağadan daha uzağa zıplayabileceğine dair kırk dolarına bahse girerim.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“Sabun ve eğitim bir katliam kadar ani değildir, ama uzun vadede daha ölümcüldür.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“Şimdi hızla varlıktan yoksulluğa yükseliyor.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“Klasik tanımı — herkesin okumuş olmak istediği, kimsenin okumak istemediği şey.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“Yasalar kumdur, âdetler kayadır. Yasalardan kaçınılabilir ve cezadan kurtulunabilir, ama açıkça çiğnenen bir âdet kesin ceza getirir.”
— Mark Twain (1835 – 1910)
“Zarar verici bir yalan takdire değer olmayan bir şeydir; ve aynı şekilde, aynı ölçüde, zarar verici bir hakikat de öyledir—ki bu, iftira hukuku tarafından kabul edilen bir olgudur.”
— Mark Twain (1835 – 1910)