İçeriğe geç
2Wsözlük

Fıkra

Çömlek Hesabı

Nasreddin Hoca

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Bir Ramazan-ı Şerif geldiğinde Hoca merhum kendi kendine: — Ne için halka uyup da oruç tutacağım? Bir çömlek tedarik ederim. Günde çömleğe birer tane taş bırakırım. Taş otuzu bulunca bayramımı ederim. Diyerek peyda eylediği çömleğe günde birer taş atmağa başlar. Kızı görüp bir avuç taş da o doldurur. Bir gün Hoca'ya: "Bugün ayın kaçıdır?", derler. Hoca: — Biraz sabredin de bakayım, haber vereyim, deyip eve gelir, çömleği boşaltır, saymağa başlar. Bakar ki taş tam yüz yirmi adet olmuş. Kendi kendine: — Eğer ben bunun doğrusunu söylersem, sersemliğime hükmederler, deyip halkın yanına gelince: "Bugün ayın tam kırk beşidir", der. — Hoca Efendi bu nasıl iş? Bir ay topu topu otuz gündür, demeleriyle Hoca cevaben der ki: — Siz ne söylüyorsunuz, eğer çömlek hesabına bakacak olursanız, bu gün ayın yüz yirmisidir.

Fıkra açıklaması

Nasreddin Hoca, Ramazan ayında oruç tutmak yerine günleri saymak için bir çömleğe, yani toprak tencereye, her gün bir taş koymaya karar verir. Kızı da fark ettirmeden içine bir avuç taş ekleyince Hoca’nın hesabı şaşar. Ayın kaçıncı günü olduğunu soranlara önce kırk beş der; buna itiraz edilince çömlekteki taşları sayıp günün yüz yirmi olduğunu söyler.

Fıkranın nüktesi, Hoca’nın karışan hesabını açıklamak yerine taş sayısını dayanak göstererek işi daha da gülünç hâle getirmesidir. Hoca’nın sözleri, baştan güvenilir olmayan bir yöntemin yanlış sonuç vereceğini gösterir. Fıkra ayrıca, yanlışı gizlemeye çalışmanın insanı komik duruma düşürebileceğini düşündürür.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

eğer
şart anlamını güçlendirmek için şartlı cümlelerin başına getirilen kelime
hoca
İslam'da din görevlisi
tam
Amerikan doları, para birimi $
tane
Herhangi bir sayıda olan şey; adet, kıta, parça
tedarik
araştırıp bulma
ben
(kişi adılı): Teklik birinci kişiyi gösteren söz.
cevaben
yanıt olarak
yanına
genel uygulayım, metal bilimi
hesabına
yönünden, için, ... adına, yararına
çömlek
toprak tencere

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)