Çömlek

Fıkra, Hoca’nın Kadı’ya işinin düşmesiyle başlar. Kadı’nın yaptığı her iş için hediye istediğini duyunca Hoca, “Ne vermeliyim acaba?” diye düşünür; “acaba” burada kuşku ve şüpheyi anlatır. Çömleğin altını çamurla, üstünü balla doldurup Kadı’ya götürür. Kadı çömleği görünce belgeyi Hoca’nın lehine, yani Hoca’dan yana onaylar.

Kadı çömleği tadınca altının balçıkla dolu olduğunu fark eder ve Hoca’yı geri çağırır. Belgedeki bir bozukluğu düzeltme bahanesine karşı Hoca, “Bozukluk belgede değil, bal çömleğinde,” diyerek asıl sorunu gösterir. Bu söz, Kadı’nın adil davranmaktan çok hediye beklediğini açığa çıkarır. Fıkranın nüktesi, Kadı’nın bahanesini Hoca’nın tek cümleyle boşa çıkarmasındadır. Eser, rüşveti ve çıkarcılığı eleştirirken adaletin hediyeye bağlı olmaması gerektiğini düşündürür.