Fıkra

Solak Hayvan

Nasreddin Hoca

Hoca bir ara kervanla uzun bir yolculuğa çıkmış. Bir sabah, erkenden herkes hayvanına binerken Hoca’ya da bir at göstererek: –Haydi, sen de bin, demişler. Hoca’nın aceleyle hayvana ters tarafından atladığını görenlerden biri: –Efendi, bu ne şaşkınlık. Hayvana ters bindin! diye uyarıda bulununca Hoca yiğitliği bozmamak için: –Hayır, ben ters binmedim. Hayvan solakmış. Benim bunda ne günahım var, cevabını vermiş.

Fıkra açıklaması

Fıkrada Nasreddin Hoca, kervanla çıktığı yolculukta herkes erkenden hayvanına binerken aceleyle ata ters biner. Yanındakiler bu hatayı fark edip onu uyarınca Hoca, yanlış bindiğini kabul etmek yerine hayvanın solak olduğunu söyler. Böylece kendi yaptığı yanlışı hayvana yüklemiş olur.

Fıkranın nüktesi, Hoca’nın durumu hiç beklenmedik ve komik bir bahaneyle açıklamasındadır: Sanki ata ters binmesinin sebebi kendisi değil, hayvanın solak olmasıdır. Hoca’nın hazırcevaplığı çevresindekileri güldürür. Fıkra, insanın zor durumda kalınca kendini kurtarmak için bahane üretebileceğini gösterir; ancak bu bahane, yapılan hatayı ortadan kaldırmaz.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

hoca: İslam'da din görevlisi
sabah: Güneşin doğduğu andan öğleye kadar geçen zaman dilimi.
ben: (kişi adılı): Teklik birinci kişiyi gösteren söz.
tarafından: -ınca, -ince, -unca, -ünce
aceleyle: acele ederek, aceleci davranarak, acele
erkenden: Erken olarak, çok erken
herkes: (belgisiz adıl): insanların bütünü, cümle âlem, her biri, kâinat
şaşkınlık: şaşkın olma durumu, şaşkınca davranış

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)