İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Bektaş-ı Veli'nin Yolun Bilmeyen

Kul Himmet · Kul Himmet kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Bektaş-ı Veli'nin yolun bilmeyen Gündüzü karanlık gece sayılır Evlad-ı Âli'ye biat etmeyen Zümresi münafık pice sayılır Evlad-ı Mürsel'dir tutmazsa damen Anlardan ıraktır din ile iman Her kim Ali evlada ederse güman Yüz bin emek çekse hiçe sayılır Arşın yücesidir başının tacı Ka'be'ye ulaşır zülfürün ucu Ehl-i beyt katarı güruh-ı naci Cümle güruhlardan yüce sayılır Kul Himmet'im bu manaya erenler Zamanında imanını bulanlar Hazret-i Hünkâr'ı mürşit bilenler Bir niyazı yüz bin hoca sayılır

Şiir açıklaması

Şiir, Bektaş-ı Veli’nin yolunu benimsemeyi ve Ali evladına bağlılığı yüceltir. İlk bölümde bu yola bağlı olmayanların gündüzünün bile karanlık sayılacağı söylenir; böylece inanç ve bağlılık, aydınlık imgesiyle anlatılır. “Gündüzü karanlık gece sayılır” dizesi, yolu bilmemeyi manevi bir karanlık olarak görür. İkinci bölümde Ali evladına umut bağlama düşüncesi öne çıkar; verilen sözlükte “güman” kelimesi “umut” anlamındadır. Şiirin dili, bu bağlılığı güçlü ve kesin bir inanç olarak sunar.

Son bölümde başın tacı, Kâbe’ye uzanan uç ve Ehl-i beyt topluluğu yücelik imgeleriyle anılır. “Arşın” yaklaşık 68 santimetrelik bir uzunluk ölçüsüdür; burada yükseklik anlatımına katkı verir. Şair, Hazret-i Hünkâr’ı mürşit bilenleri, yani doğru yolu gösteren kişiyi kılavuz kabul edenleri över. Son dizedeki niyazın yüz bin hocaya denk tutulması, bu bağlılığa verilen manevi değeri vurgular. Ana düşünce, Bektaş-ı Veli’nin yoluna ve Ali evladına bağlılığın yüceliğidir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

arşın
yaklaşık 68 cm olan uzunluk ölçüsü
hünkâr
Osmanlılarda yalnız padişahlar için kullanılan bir unvan, hükümdar
güruh
Hoşlanılmayan, değersiz görülen, aşağılanan kimselerin oluşturduğu topluluk
hoca
İslam'da din görevlisi
güman
Kars, Elazığ, Ardahan,Erzurum Umut
ucu
yankesici, usta hırsız
din
Tanrı'ya, doğaüstü güçlere, çeşitli kutsal varlıklara inanmayı ve tapınmayı sistemleştiren toplumsal bir kurum; diyanet.
her
önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz
hazret
Yüce kabul edilen kimselerin adlarının başına saygı, övme, yüceltme amacıyla getirilen unvan
mürşit
Doğru yolu gösteren, kılavuz
zamanında
Eskiden

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)