Eğer Ben Fakire Haber Sorarsan

Şiirde konuşan kişi, kendisini farklı zamanlarda ve olaylarda bulunmuş gibi anlatarak manevi yolculuğunu dile getirir. “Eğer ben fakire haber sorarsan” sözü, “Bana hâlimi sorarsan” anlamında bir başlangıçtır. Anlatıcı, pire hizmet ettiğini söyler; burada hizmet, birinin işini görme veya ona yarayan işi yapma anlamındadır.

Dizelerde Hızır, İsa, Musa, Nuh ve Yusuf gibi dinî kişilerin yanı sıra Ferhat ve Yakup anılır. Anlatıcının onlarla birlikte olduğunu söylemesi, şiire geniş ve simgesel bir zaman duygusu verir; bu sözleri gerçek bir tanıklık olarak değil, şiirsel anlatım olarak okumak gerekir. Gemi, derya, kuyu, dağ ve külünk imgeleri de bu yolculuğun farklı duraklarını canlandırır.

Son bölümde Kul Himmet, er ile bir olmayı ve kısmetin verilmesini diler. “Yediler”, sözlükte yedi kişilik bir evliya topluluğunun adı olarak açıklanır; üçler ve kırklarla birlikte anılması, şiirin manevi topluluk imgelerini öne çıkarır. Eserin ana düşüncesi, pir hizmetiyle ve birlik arzusuyla şekillenen manevi bir yolculuktur.