Ezelden şâh-ı aşkın bende-i fermânıyüz cânâ

Şiir boyunca konuşan kişi, “cânâ” diye seslendiği sevgiliye aşk ve şiir gücü üzerinden kendini anlatır. “Ezelden şâh-ı aşkın bende-i fermânıyüz” sözüyle kendisini aşkın buyruğuna bağlı bir kul olarak gösterir; hemen ardından aşk ülkesinin sultanı olduğunu söyler. Bu karşıtlık, aşk karşısındaki bağlılıkla şiirdeki özgüvenin yan yana durduğunu düşündürür.

İkinci bölümde lütfun bulutundan su istenir; susamış gönüller ve bağrı yanmış bir lâle imgesi, özlem ve incinmişlik duygusunu belirginleştirir. Şair, kendisini bu çölün yanık yürekli lâlesine benzetir. Böylece sevgiliden beklenen iyilik, kurak ve yaralı bir gönle hayat verecek su gibi sunulur.

Sonraki dizelerde zamanın konuşanı incittiği, çünkü onda bir cevher gördüğü söylenir. “Maârif” burada verilen sözlük anlamıyla bilgi ve kültürü anlatır; “maârif kânıyız” sözü de konuşanın kendisini bu değerlerin kaynağı gibi sunduğunu gösterir. Ardından gönül pınarının keder tozuyla bulanmasın diye seslenir ve kendisini Osmanlı ülkesinin değerini taşıyan biri olarak tanıtır. Bu ifadeler şiir kişisinin kendi değerine ilişkin iddiasıdır.

Son bölümde nazım, dünyayı dolaşan bir kadehe benzetilir. Konuşan, şiirinin geniş çevrelere ulaşacağını ve bulunduğu mecliste öne çıktığını söyler. Genel olarak şiir; aşka bağlılığı, gönül yarasını ve şiir kudretine duyulan güveni aynı ses içinde buluşturur.