Şiir
Gazel:(Hevâ ki şol senemün zülfini müşevveş ider)
Şiir açıklaması
Bu gazelde konuşan kişi, sevgilinin güzelliğinin kendisinde uyandırdığı güçlü etkileri dile getirir. Sevgilinin zülfü karıştıkça onun kokusu âşığın zihnine ulaşır; sevgiliye duyulan hevâ, âşığın varlığını toprağını göğe savuracak kadar sarsar. Ağızla ilgili imge de gönülde yüz bin ateş yakar. Bu abartılı anlatım, aşkın hem çekici hem yakıcı yaşandığını gösterir.
Şiirde saç, yüz, gül, gonca, bülbül ve ateş öne çıkan imgelerdir. Yüzün gül bahçesindeki gülü bile yakması, sevgilinin güzelliğini doğadaki güzellikle karşılaştırır. Sözlükte “şeb” gece, “gaş” uçurum, “ser” baş; “sabâ” ise klasik Türk müziğinde birleşik makam olarak açıklanır. Sabâ, dizelerde bülbüle güzelliği anlatan bir özne gibi sunulur; goncanın yakasını yırtması şiirin çarpıcı doğa tasvirini tamamlar. Son dizeler, sevgilinin gözünün gönül çeldiğini, saçının da her şeyi çekici kıldığını anlatır.
Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Metindeki kelimelerin anlamları
Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)