İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Gül Bittiği Yeri Bilirim Dersin

Kul Himmet · Kul Himmet kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
—22— Gül bittiği yeri bilirim dersin Bilir misin benlik şeytana düştü Cevahir madinin bulurum dersin Cevahir bulanlar ummana düştü Ben Aliyi gördüm mahbup çağında Selmanm çiğninde yolun sağında Cennetten içeri firdevs bağında Bülbül figan eyler gülşana düştü Selmanın çiğninde bir oğlan geldi Destur Şahım dedi elini aldı Muhammed terini gül ile sildi Ol zaman kokusu insana düştü Muhammedi gören canlar ağladı Sel sel oldu çeşmim yaşı çağladı Cebrail Habibin belin bağladı Kırkların ceminde erkâna düştü Kırklar geldi her çiçekten derdiler Koklayuben yüzlerine sürdüler Her destesin bir güzele verdiler Gül Muhammed nerkis Selmana düştü Cennetin kapusun Kırklar açtılar Tohumunu yeryüzüne saçtılar Bir üzümü engûr edüp içtiler Size mescit bize meyhane düştü Kul Himmet üstadım dilek diledi Seyyah olub şu âlemi eledi Arafat dağında bir koç meledi İsmail önünce kurbana düştü

Şiir açıklaması

Şiir, gülün nerede bittiğini ve cevherin nerede bulunduğunu bildiğini söyleyen kişiye sorular yönelterek başlar. “Benlik şeytana düştü” sözü, benlik duygusuna dair bir uyarı niteliğindedir; dizeler, bilme iddiasının sınırlarını da düşündürür. Sonraki bölümlerde Ali, Selman, Muhammed, Cebrail ve Kırklar anılır. “Mahbup” sevilen erkek demektir; “destur” izin anlamında kullanılır. Bülbülün gül bahçesinde “figan” etmesi, bağırarak ağlaması ya da inlemesi, şiirin sevgi ve hayranlık duygusunu güçlendirir.

Gül, bülbül, çiçek ve üzüm imgeleriyle kutsal kişilere ve Kırklar cemine ilişkin sahneler anlatılır. Muhammed’in terinin gülle silinmesi, kokunun insanlara ulaşması ve çiçeklerin paylaştırılması, bu anlatıdaki bağlılık ve paylaşma duygusunu öne çıkarır. Üzümün içilmesiyle “Size mescit bize meyhane düştü” denmesi, iki farklı mekânı karşılaştırır; meyhane, alkollü maddelerin satılıp içildiği yerdir. Son kıtada Arafat’ta meleyen koç ve İsmail’in kurbanla ilişkilendirilmesiyle şiir, kutsal anlatı imgeleri içinde tamamlanır.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

mahbup
Sevilen erkek
destur
izin, müsaade, ruhsat
figan
Bağırarak ağlama, inleme
şahım
içyağı
seyyah
gezgin, turist
sel
sürekli yağan yağmurdan veya eriyen kardan oluşan, geçtiği yerlere zarar veren taşkın su, su taşkını
her
önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz
ben
(kişi adılı): Teklik birinci kişiyi gösteren söz.
meyhane
alkollü maddelerin satıldığı ve içildiği mekân

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)