Şiir

Minnet Eylemem

Har içinde biten gonca güle minnet eylemem Arabi farisi bilmem, dile minnet eylemem Sırat-i müstakim üzre gözetirim rahimi İblisin talim ettiği yola minnet eylemem Bir acaip derde düştüm herkes gider karına Bugün buldum bugün yerim, hak kerimdir yarına Zerrece tamahım yoktur şu dünyanın varına Rızkımı veren Hüda'dır, kula minnet eylemem Oy Nesimi, can Nesimi ol gani mihman iken Yarın şefaatlerim Ahmed-i Muhtar iken Cümlenin rızkını veren ol gani settar iken Yeryüzünün halifesi hünkara minnet eylemem

Şiir açıklaması

Şiirde konuşan kişi, kimseye gönül borcu duymadan yaşama ve inancına bağlı kalma kararlılığını dile getirir. “Har içinde biten gonca gül” imgesi, güç koşullarda bile güzelliğini ve özünü koruyan kişiyi düşündürür. Arapça ve Farsça bilmediğini söylemesi, başkalarına minnet etmeden kendi yolunda durduğunu vurgular. Sözlükte “sırat” sırat köprüsü olarak açıklanır; şiirde bu kavram, İblis’in öğrettiği yolun karşısında gözetilen bir yönelişle birlikte anılır.

“Bugün buldum bugün yerim” sözü, konuşanın elindekilerle yetinip yarını Tanrı’nın cömertliğine bırakışını anlatır. Dünyanın varına “zerrece” tamahı olmadığını belirtir; zerrece, sözlükte “zerre kadar” demektir. Rızkını Hüda’nın verdiğine inandığı için kullara minnet etmediğini söyler. Buradaki minnet, sözlük anlamıyla gönül borcudur.

Son kıtada ilahi yardım ve şefaat düşüncesi anılır; konuşan, yeryüzündeki hükümdara da gönül borcu duymayacağını bildirir. Şiirin ana düşüncesi, dünya malı ve dünyevi güç karşısında özgür kalmak, inancına dayanarak kendi duruşunu korumaktır.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

sırat: sırat köprüsü
minnet: gönül borcu
herkes: (belgisiz adıl): insanların bütünü, cümle âlem, her biri, kâinat
zerrece: Zerre kadar. 'Kimseyi zerrece kıskandığını, kötülediğini, kin tuttuğunu görmedim. -R. Erduran.'
içinde: süresince, zarfında

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)