İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

O Geliyor

Celâl Sahir Erozan

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Yıl, 1919, Mayısın on dokuzu. Kızaran ufuklardan kaldırıyor başını Yeryüzüne can veren Cana heyecan veren Al yüzlü oğan güneş! Takanın burnu nasıl Karadeniz'i yırtar; Siz de bir anda öyle yırtınız uykunuzu, Uyanın Samsunlular! Kurutacak gözlerde umutsuzluk yaşını Al yüzlü oğan güneş! Bugün Çaltı Burnundan gülerek doğan güneş! Yıl, 1919, Mayısın on dokuzu. Uyanın Samsunlular! Uyumak ölüme eş, Diriltin ruhunuzu. Ufukta bir gemi var! Fakat bu gemi niçin böyle yavaş geliyor? Acaba yolu mu az, yoksa yükü mü ağır? Bu gemi umut yüklü, inan yüklü, hız yüklü; İçinde bu vatanın derdiyle yanan bağır, Kurulacak yarını düşünen baş geliyor. Bir baş ki gökler gibi bir küme yıldız yüklü! Bu gemi onun için böyle yavaş geliyor. Yıl, 1919, Mayısın on dokuzu. Ufukta duran gemi gitgide yaklaşıyor Sanki harlı bir ateş Yakıyor ruhumuzu. Beklemek üzüntüsü her gönülden taşıyor. Üzülmemek elde mi? Hız yüklü, inan yüklü, umut yüklü bu gemi! O umut yayıldıkça ruhlara sıcak sıcak, O hız doldukça bütün damarlara kan gibi, Gizli gizli inleyen her yürek canlanacak, Ateşler püskürecek uyanan volkan gibi! Gittikçe büyükleşen, Gölgene dikilmekten, Karardı gözlerimiz. Koş, atıl, gemi, sana engel olmasın deniz! Ak saçlı dalgaları birer birer kes de gel! Kuşlar gibi uç da gel, rüzgâr gibi es de gel!

Şiir açıklaması

Şiir, “Yıl, 1919, / Mayısın on dokuzu” dizeleriyle belirli bir günün heyecanlı bekleyişini anlatır. Samsunlulara seslenen şair, onları uykularından uyanmaya çağırır. Kızaran ufuklardan doğan güneş, umutsuzluğu giderecek ve yeni bir başlangıç getirecek aydınlığın imgesidir. Buradaki heyecan, güçlü bir duygu hâli olarak şiirin coşkulu söyleyişine yansır.

Ufukta görünen gemi, şiirin merkezindeki imgedir. Geminin içinde, vatanın derdini taşıyan ve kurulacak yarını düşünen bir önderin geldiği belirtilir; ancak şiir bu kişiyi adıyla anmaz. Gemi, “umut yüklü, inan yüklü, hız yüklü” sözleriyle yalnızca bir taşıt değil, geleceğe dair beklentilerin de simgesi olur. “Bir küme yıldız” ifadesindeki küme, grup anlamındadır; yıldızlar da önderin taşıdığı büyük düşünceleri çağrıştırır.

Gemi yavaş ilerledikçe bekleyiş ve kuşku artar. “Bu gemi niçin böyle yavaş geliyor?” sorusu, gelişin özlemle beklendiğini gösterir. Gemi yaklaştıkça umut insanların ruhlarına yayılır, gizlice inleyen yürekler canlanır. Volkan ve ateş imgeleri, uyanışın gücünü ve coşkusunu vurgular.

Son dizelerde şair, gemiye denizi aşarak hızla gelmesi için seslenir. Dalgaların “ak saçlı” oluşu denizi kişileştirirken, “Kuşlar gibi uç da gel” çağrısı bekleyişin sabırsızlığını artırır. Şiirin ana düşüncesi, umudun insanları uyandırıp ortak bir geleceğe yöneltebileceğidir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

küme
grup.
acaba
şüphe, kuşku
heyecan
Sevinç, korku, kızgınlık, üzüntü, kıskançlık, sevgi vb. sebeplerle ortaya çıkan güçlü ve geçici duygu durumu; teheyyüç
kes
Genellikle yakmak için kullanılan iri saman.
rüzgâr
havanın yer değiştirmesiyle oluşan esinti, bad, yel
fakat
ama, ancak, lâkin
her
önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz
umutsuzluk
umutsuz olma durumu, ümitsizlik
gitgide
gittikçe.
uyumak
uyku durumunda olmak
gittikçe
Zaman ilerledikçe.
beklemek
Bir iş oluncaya, biri gelinceye değin bir yerde kalmak, durmak.
içinde
süresince, zarfında

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)