Ta Kalu Bela'dan Sevdik Seviştik

Şiir, mahabbeti yani sevgiyi hem insanlar arasındaki güçlü bir bağlılık hem de inançla ilişkili bir değer olarak anlatır. Başlıktaki “Ta kalûbelâdan” sözü ve “ezelî” vurgusu, bu sevginin başlangıcını zamanın ötesine taşır. “Üstad mezarında ikrar konuştuk” dizesinde ikrar, verilen sözlük tanımındaki gibi saklamadan, açıkça söyleme anlamıyla kullanılır; şiir kişisi sevgiyi açıkça dile getirdiğini belirtir.

İkinci bölümde Allah, Muhammed ve Ali adları sıralanır; şiir, bu üç adı manada bir kabul eder ve mahabbeti onlarla birlikte anar. Cebrail, Mikâil, Azrail ve İsrafil’in geçtiği dizelerde de sevgi; kudret kelâmı, rıza lokması, canı ulaştırma ve Sûr imgeleriyle ilişkilendirilir. Bunlar şiirin kurduğu dinî ve tasavvufi anlatımın parçalarıdır. Metin, sevgiyi yerin ve göğün direği, âşığın ışığı ve Hak nazarının yöneldiği yer olarak sunar. Âşık, sözlükte belirtildiği üzere bir kimseye ya da şeye aşırı sevgi ve bağlılık duyan kişidir.

Bahar, bülbül, gül bahçesi ve tükenmeyen göl imgeleri sevginin canlı, bereketli ve kalıcı oluşunu anlatır. “Her dem bahardır” dizesindeki dem, sözlük anlamıyla nefestir; böylece şiir, her nefeste bahar süren bir sevgi düşüncesi kurar. Şirin ile Ferhat, Leylâ ile Mecnun adları da sevgi temasını güçlendiren örnekler olarak anılır. “Zira” çünkü demektir; “can severiz canlar içinde” dizesinin gerekçesi, insanın canları sevmesidir.

Son bölümde on iki imam ve hakikat anılır. Hakikat, verilen tanıma göre Alevîlik’te dört kapı kırk makam inancının dördüncü kapısıdır. Şiir, mahabbeti bu yolun ve yâre ulaşmanın merkezine yerleştirir. Ana düşüncesi, sevginin insanları birleştiren, inançla beslenen ve solmayan bir değer olduğudur.