İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Uyan Be Hey Gaafil Hab-ı Gafletten

Kul Himmet · Kul Himmet kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Uyan be hey gaafil hab-ı gafletten Ömrün geldi geçti haberin var mı Bir haber aldın mı sırr-ı vahdetten Murg-ı canın uçtu haberin var mı Bu dar-ı rıhlettir bunda kalınmaz Hem sonu fenadır murad alınmaz Kafile kalkıcak geri dönülmez Kervanbaşı göçtü haberin var mı Azığın var mıdır yola gitmeğe Döşeğin hazır mı varıp yatmağa Ejderler gibi dem çekip yutmağa Yerler ağzın açtı haberin var mı Ma'sıyet yükünü aldın boynuna Hiç ölüm korkusu gelmez aynına Felek birkaç arşın bezi eğnine Yakasız don biçti haberin var mı Derviş Himmet senden evvel gelenler Kimisi kul kimi sultan olanlar Dünya benim mülküm deyip yelenler Ecel canım içti haberin var mı

Şiir açıklaması

Şiir, insanı gaflet uykusundan uyanmaya ve ömrünün nasıl geçtiğini düşünmeye çağırır. “Hab” uyku demektir; “hab-ı gaflet” de kişinin yaşamın sonlu olduğunu fark etmeden yaşamasını anlatır. Şair, birlik sırrından ve can kuşunun uçup gitmesinden söz ederek ölümün yaklaşmasını imgelerle duyurur. Dünya, kalıcı bir yurt değil, yolcuların konaklayıp ayrıldığı bir yer gibi sunulur.

Kafile birlikte hareket eden topluluk, kervanbaşı ise onu yöneten kişidir. Kervanbaşı göçtüğünde geriye dönüşün olmayacağı sözü, ölümün kaçınılmazlığını vurgular. Yol azığı ve yatak soruları, insanın bu yolculuğa hazır olup olmadığını sorgulatır; toprağın ağzını açması ve yakasız don imgesi de ölüm korkusunu belirginleştirir. “Arşın” yaklaşık 68 santimetrelik bir uzunluk ölçüsüdür; “don” belden aşağı giyilen iç giysidir. Son bölümde, kul ya da sultan olsun, dünyada güç ve mülk sahibi olan herkesin ecel karşısında eşit olduğu hatırlatılır. Ana düşünce, ömrün geçiciliğini unutmadan yaşamak ve ölümün gelişine hazırlıklı olmaktır.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

arşın
yaklaşık 68 cm olan uzunluk ölçüsü
kafile
Birlikte hareket eden topluluk.
bezi
(Andırın ağzı) hamur topağı
don
vücudun belden aşağısına giyilen uzun veya kısa iç giysisi, külot
ecel
yaşamın sonu, ölüm zamanı
hab
Uyku.
dem
nefes, soluk
kervanbaşı
Kervanı yöneten kimse
kimisi
bazısı, birtakımı, kimi

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)