İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Doğa, bildiğimiz şeydir. Dinlerin tanrılarını bilmeyiz. Ve doğa nazik, merhametli ya da sevgi dolu değildir. Eğer Tanrı beni yarattıysa — sözünü ettiğim üç niteliğe sahip o efsanevi Tanrı: merhamet, şefkat, sevgi — yakalayıp yediğim balığı da O yarattı. Peki o balık için merhameti, şefkati ve sevgisi nerede devreye giriyor? Hayır; bizi doğa yarattı — her şeyi doğa yaptı — dinlerin tanrıları değil.”

— Thomas Edison (1847 – 1931)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

Nature is what we know. We do not know the gods of religions. And nature is not kind, or merciful, or loving. If God made me — the fabled God of the three qualities of which I spoke: mercy, kindness, love — He also made the fish I catch and eat. And where do His mercy, kindness, and love for that fish come in? No; nature made us — nature did it all — not the gods of the religions

Ne anlatıyor?

Edison bu sözünde doğayı, dinlerin tanrı tasavvurundan ayırarak kendi dünya görüşünü net bir dille ortaya koyuyor. Ona göre insanın gerçekten bilgi sahibi olduğu alan doğadır; oysa dinlerin tanrıları hakkında aynı kesinlikte bilgiye ulaşılamaz. Doğanın merhamet, şefkat ve sevgi gibi insani ahlaki niteliklerle donatılmış olmadığını savunur. Yırtıcı-av ilişkisi, doğada şefkat fikrinin her canlı için eşit işlemediğini gösteren bir örnektir.

Mucit, merhametli bir Tanrı'nın hem insanı hem de yediği balığı yaratmasını bir çelişki olarak sunar. Eğer Tanrı tüm canlılara eşit şefkat besliyorsa, bir canlının diğerini yemesi onun sevgiyle çelişir. Bu akıl yürütme, insan ahlakının doğa yasalarına atfedilemeyeceğini ve dinî açıklamaların yerine doğal süreçlerin geçirilmesi gerektiğini ima eder. Edison için doğa, ahlaki değerler taşımayan ama anlaşılabilir bir işleyişe sahip olan gerçekliktir.

Söz, bilimsel düşüncenin dinî dogmalardan bağımsız bir açıklama arayışını yansıtır. Bugün de felsefi tartışmalarda doğanın ahlaki tarafsızlığı, din ve bilim ilişkisi çerçevesinde güncelliğini koruyan bir konudur. Edison'un yaklaşımı, kişisel bir inanç eleştirisi olmanın ötesinde, bilgiyi gözlem ve deneyle sınırlama çabasının bir ifadesidir.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler