Ünlü söz
“Evreni kuşatan bir Yüce Zekâ'nın var olduğuna inanıyorum.”
— Thomas Edison (1847 – 1931)
İngilizce aslı
I believe in the existence of a Supreme Intelligence pervading the Universe.
Ne anlatıyor?
Edison bu kısa ama yoğun ifadede, evreni kapsayan bir 'Yüce Zekâ' fikrine olan inancını dile getiriyor. Bu, geleneksel dinlerin kişileştirilmiş tanrı anlayışından farklı olarak, evrenin düzen ve yasalarında kendini gösteren akılcı bir ilkenin varlığına inanma düşüncesidir. Edison'un bu yaklaşımı, dönemin birçok bilim insanı ve düşünüründe görülen 'deizm' veya doğalcı bir maneviyat anlayışıyla örtüşür.
Edison'un ifadeyi 'Supreme Intelligence' olarak kurması, onun din ile bilim arasında bir gerilim görmediğini gösterir. Doğanın karmaşık düzenini, yasalarını ve evrenin büyüklüğünü gözlemleyen bir mucidin, bu düzenin arkasında akıllı bir ilkenin olabileceğini düşünmesi şaşırtıcı değildir. Onun için bu inanç, bir dogmadan çok, evrenin işleyişine dair bir hayranlığın ve saygının ifadesidir.
Bu söz aynı zamanda Edison'un örgütlü dinle arasına koyduğu mesafeyi de yansıtır. Belirli bir dinin tanrısını tarif etmek yerine, evrensel ve soyut bir akıl ilkesini işaret ediyor. Bugün için bu ifade, bilimsel dünya görüşüne sahip insanların bile evrenin bilinemez derinliği karşısında bir tür manevi boyuta açık kapı bırakabileceğini gösteren özlü bir örnektir.
Hangi bağlamda söylendi?
Edison bu ifadeyi 1931 tarihli 'Thomas A. Edison, Benefactor of Mankind : The Romantic Life Story of the World's Greatest Inventor' başlıklı biyografik esere alıntılandığı üzere söylemiştir. O, din ve felsefe hakkındaki görüşlerini burada özgür ruhlu, doğalcı ancak evrensel bir zekâya inanan biri olarak ortaya koyar.
Kaynak
- Eser: 1930s (1931)
- Künye: As quoted in Thomas A. Edison, Benefactor of Mankind : The Romantic Life Story of the World's Greatest Inventor (1931) by Francis Trevelyan Miller, Ch. 25 : Edison's Views on Life — His Philosophy and Religion, p. 293
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Thomas_Edison
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Zihnim ruh diye bir şeyi kavrayabilecek durumda değil. Belki yanılıyor olabilirim ve insanın bir ruhu olabilir; ama ben buna inanmıyorum. Ruhun ne olabileceği anlayışımın ötesinde.”
— Thomas Edison (1847 – 1931)
“Radyodaki müzik çok kötü çünkü ses ileri derecede bozuluyor... Radyoları oldukça onaylıyorum ama müzik amacıyla kullanılmamalılar. Haberler, beysbol maçı yayınları, boks karşılaşmaları ve konuşmalar için iyiler; buralarda bozulma fark edilmiyor.”
— Thomas Edison (1847 – 1931)
“Cennet ve cehennem, bireylerin ölümden sonra var olması ya da kişisel bir Tanrı hakkındaki dinî fikirlere dair en ufak bir bilimsel kanıt görmedim.”
— Thomas Edison (1847 – 1931)
“Mühendis Mösyö Eiffel'e, modern mühendisliğin böylesine devasa ve özgün bir örneğinin cesur yapıcısına; Büyük Mühendis olan Yüce Tanrı dâhil bütün mühendislere en büyük saygı ve hayranlık besleyen birinden.”
— Thomas Edison (1847 – 1931)
“Geleceğin doktoru ilaç vermeyecek; hastasını bedenin bakımı, beslenme ve hastalıkların nedenleri ile önlenmesi konusunda eğitecek.”
— Thomas Edison (1847 – 1931)
“Doğa, bildiğimiz şeydir. Dinlerin tanrılarını bilmeyiz. Ve doğa nazik, merhametli ya da sevgi dolu değildir. Eğer Tanrı beni yarattıysa — sözünü ettiğim üç niteliğe sahip o efsanevi Tanrı: merhamet, şefkat, sevgi — yakalayıp yediğim balığı da O yarattı. Peki o balık için merhameti, şefkati ve sevgisi nerede devreye giriyor? Hayır; bizi doğa yarattı — her şeyi doğa yaptı — dinlerin tanrıları değil.”
— Thomas Edison (1847 – 1931)