“Aralık 1947'de şu açıklamayı yaptı: "Bu ülkede var olduğunu duyduğum büyük, büyük özgürlük yüzünden Amerika'ya geldim. Amerika'yı bir özgürlük ülkesi olarak seçmekle hata yaptım; bu, hayatımın geri kalanında telafi edemeyeceğim bir hatadır."”

Bu sözün Einstein'a ait olduğu kesin değildir; bazı kaynaklarda yer alsa da doğruluğu tartışmalıdır ve söz, onun Amerika'ya dair genel tutumuyla birebir örtüşen bir ifade olarak kanıtlanmamıştır. Söz, özgürlük beklentisiyle göç eden bir kişinin, gittiği ülkede hayal ettiği özgürlüğü bulamaması durumunda yaşadığı derin hayal kırıklığını anlatır. 'Telafi edemeyeceğim bir hata' ifadesi, geri döndürülemez bir seçim yapmanın ağırlığını vurgular.

Einstein 1933'te Nazi Almanyası'ndan kaçarak Amerika Birleşik Devletleri'ne yerleşmişti. Onun için Amerika, özgürlük ve bilimsel bağımsızlık vaadi taşıyan bir sığınaktı. Ancak ilerleyen yıllarda, özellikle İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde, nükleer silahlanma yarışı ve siyasal baskılar Einstein'ı endişelendirmişti. Bu söz, o tür bir hayal kırıklığını dile getiriyor olabilir; ancak doğrulanmadığı için kesin bir biyografik bağlam kurmak mümkün değildir.

Bugün bu söz, idealize edilen bir ülkeye ya da sisteme duyulan güvenin sarsılması üzerine bir iç hesaplaşma olarak da okunabilir. Özgürlük, hukuk ve demokrasi gibi değerlerin her yerde eşit biçimde yaşanmadığı gerçeğiyle karşılaşmanın getirdiği şaşkınlık ve pişmanlık duygusunu yansıtır. Yine de, sözün aidiyetinin tartışmalı olması nedeniyle Einstein'ın düşünceleriyle doğrudan ilişkilendirilmesi acelecilik olur.