Albert Einstein

“Bir ışına maruz kalan bir elektronun, sıçrayacağı anı ve yönü özgür iradesiyle seçtiği düşüncesi benim için katlanılmazdır. Madem öyle, fizikçi olmaktansa bir ayakkabıcı, hatta bir kumarhane çalışanı olmayı tercih ederim.”

“Bilim insanı ödülünü, Poincaré'nin anlama sevinci dediği şeyde bulur; icadının uygulama olanaklarında değil.”

“Kuantum mekaniği çok saygı uyandırıcıdır. Ama içimden bir ses bunun asıl doğru olmadığını söylüyor. Bu teori çok şey sağlıyor, ama bizi İhtiyar'ın sırrına pek yaklaştırmıyor. Her hâlükârda ben, onun zar atmadığından eminim.”

“Tanrı'nın kâğıtlarına bakmak zor görünüyor. Ama onun zar attığına ve telepatik araçlara başvurduğuna (günümüz kuantum kuramının ondan beklediği gibi) bir an bile inanamam.”

“Bilim, uzay ve zamandaki şeylerin ve olayların karşılıklı bağlantısını belirleyen genel kurallar koymaya çalışır. Bu kurallar ya da doğa yasaları için genel ve istisnasız bir geçerlilik talep edilir – kanıtlanmaz.”

“Ancak fiziğin alan kavramına, yani sürekli yapılara dayandırılamamasını kesinlikle mümkün görüyorum. O zaman kütleçekim teorisi dahil bütün hayal şatomdan geriye hiçbir şey kalmaz.”

“Öyleyse fizikçinin en yüksek görevi, dünya görüşünün saf tümdengelimle elde edilebileceği o en genel temel yasaları aramaktır. Bu temel yasalara giden mantıksal bir yol yoktur; onlara ancak deneyime duyulan empatik yakınlığa dayanan sezgi ulaşır.”

“Kütleçekim teorisinde yine bir şeyler berbat ettim; bu da beni biraz, tımarhaneye kapatılma tehlikesiyle karşı karşıya bırakıyor.”

“Matematiğin önermeleri gerçekliğe ilişkin oldukları ölçüde kesin değildir; kesin oldukları ölçüde de gerçekliğe ilişkin değildir.”

“Bir cisim L enerjisini ışınım biçiminde verirse, kütlesi L/V^2 kadar azalır. Burada cismin alınan enerjisinin tam olarak ışınım enerjisine dönüşmesinin elbette bir önemi yoktur; öyle ki daha genel bir sonuca varılır: Bir cismin kütlesi, onun enerji içeriğinin bir ölçüsüdür.”

“Tanrı kurnazdır, ama kötü niyetli değildir.”

“Dolayısıyla görüyoruz ki eşzamanlılık kavramına mutlak bir anlam yükleyemeyiz; bir koordinat sisteminden bakıldığında aynı anda gerçekleşen iki olay, bu sisteme göre hareket eden bir sistemden bakıldığında artık aynı anda gerçekleşen olaylar olarak kabul edilemez.”

“Ben, kendini var olanın uyumunda açığa vuran Spinoza'nın tanrısına inanıyorum; insanların kaderleri ve eylemleriyle ilgilenen bir tanrıya değil.”

“Dinî inançlarım hakkında okuduğunuz şey elbette bir yalandı; sistematik olarak tekrarlanan bir yalan. Ben kişisel bir tanrıya inanmıyorum ve bunu hiçbir zaman inkâr etmedim, aksine açıkça dile getirdim. İçimde dinî denebilecek bir şey varsa, o da bilimimizin açığa çıkarabildiği ölçüde, dünyanın yapısına duyduğum sınırsız hayranlıktır.”

“Bugünkü dinlerin mensupları, bu dinlerin kurucularının ruhu içinde düşünmeye, yargılamaya ve eylemeye ciddi biçimde çaba gösterselerdi, farklı dinlere inananlar arasında imana dayalı hiçbir düşmanlık var olmazdı. Dahası, inançlardaki karşıtlıkların bile önemsiz olduğu ortaya çıkardı.”

“Aptalların çoğunluğu yenilmezdir ve her zaman için güvence altındadır. Ne var ki onların tiranlığının dehşeti, tutarsızlıkları sayesinde hafifletilmiştir.”

“Bir koyun sürüsünün kusursuz bir üyesi olabilmek için her şeyden önce bir koyun olmak gerekir.”

“Çok az insan, çevresinin önyargılarından sapan görüşleri sükûnetle dile getirebilir; çoğu insan, bu tür görüşlere ulaşmaktan bile acizdir.”

“Otorite sarhoşluğu, hakikatin en büyük düşmanıdır.”

“Öğrenim ve genel olarak hakikat ile güzelliğin peşinde koşmak, yaşam boyu çocuk kalmamıza izin verilen bir alandır.”

“Yahudiler bugün bir din cemaatinden çok bir halk topluluğudur.”

“Mutlu bir insan, gelecek hakkında çok fazla düşünmeyecek kadar hoşnuttur içinde bulunduğu andan.”

“Einstein'la işim kolay. Her yıl, bir önceki yıl yazdığını geri alıyor.”

“Öğretmenin en önemli sanatı, yaratma ve kavrama sevincini uyandırmaktır.”

“Organize güce karşı yalnızca organize güç vardır; ne kadar üzücü bulsam da başka bir çare görmüyorum.”

“Sınırsız rekabet, muazzam bir emek israfına ve bireylerin toplumsal bilincinin felce uğramasına yol açar. […] Bu [vahim] kötülüklerden kurtulmanın tek yolunun, toplumsal hedeflere yönelmiş bir eğitim sisteminin eşlik ettiği sosyalist bir ekonomik düzenin kurulması olduğuna inanıyorum.”

“Hayal gücü bilgiden daha önemlidir, çünkü bilgi sınırlıdır.”

“Özel bir yeteneğim yok, yalnızca tutkulu bir merakım var.”

“Sevgili gelecek kuşaklar! Eğer siz bizim olduğumuz ya da olmuş olduğumuzdan daha adil, daha barışçıl ve genel olarak daha akıllı olmayacaksanız, şeytan götürsün sizi.”

“Mozart'ın müziği o kadar saf ve güzeldir ki onu evrenin iç güzelliğinin kendisi olarak görüyorum.”