“Sınırsız rekabet, muazzam bir emek israfına ve bireylerin toplumsal bilincinin felce uğramasına yol açar. […] Bu [vahim] kötülüklerden kurtulmanın tek yolunun, toplumsal hedeflere yönelmiş bir eğitim sisteminin eşlik ettiği sosyalist bir ekonomik düzenin kurulması olduğuna inanıyorum.”

Einstein bu sözünde kapitalist piyasa düzeninin sınırsız rekabet anlayışını eleştirir. Ona göre rekabet, kaynakların ve insan emeğinin büyük ölçüde boşa harcanmasına neden olurken, bireyleri yalnızca kendi çıkarlarını düşünmeye iterek toplumsal sorumluluk duygusunu zayıflatır. Rekabetin yarattığı bu atomize birey anlayışı, insanların ortak sorunlara duyarlılığını köreltir ve toplumsal bilinci felce uğratır.

Einstein'ın önerdiği çözüm, üretim araçlarının toplum yararına düzenlendiği sosyalist bir ekonomik sistem ile bireyleri toplumsal hedefler doğrultusunda yetiştiren bir eğitim anlayışının birlikte uygulanmasıdır. Burada eğitim vurgusu önemlidir; çünkü Einstein'a göre yalnızca ekonomik yapıyı değiştirmek yeterli değildir, insanların değer yargılarının ve motivasyonlarının da dönüşmesi gerekir. Bu düşünce, Einstein'ın bilim insanı kimliğinin ötesinde toplumsal adalet ve eşitlik meselelerine duyduğu ilgiyi gösterir. Bugün de gelir eşitsizliği, emek sömürüsü ve bireyselleşme tartışmaları açısından güncelliğini koruyan bir perspektiftir; okuyucuya ekonomik sistem ile insan davranışları arasındaki ilişkiyi birlikte düşünme çağrısı yapar.

Bu söz, Einstein'ın Mayıs 1949'da Monthly Review dergisinde yayımlanan "Why Socialism?" (Neden Sosyalizm?) başlıklı makalesinden alınmıştır. Makale, ABD'de Soğuk Savaş döneminin başlarında kapitalizm ve sosyalizm tartışmalarının yoğunlaştığı bir dönemde yazılmıştır.