“Einstein'ı kolunun altında kemanıyla hatırlıyorum: "Mutlu olmayan çocuklar var olduğu sürece ilerleme kelimesinin hiçbir anlamı yoktur." – Fransızcadan çeviren: Vsop.de”

Bu söz, ilerleme kavramını insani bir ölçüte bağlar. Einstein'a atfedilen cümle, teknolojik, bilimsel ya da ekonomik gelişmenin ancak çocukların mutluluğuyla birlikte anlam kazanacağını söylüyor. Yani bir toplum ne kadar gelişmiş görünürse görünsün, içinde mutsuz çocuklar barındırıyorsa bu gelişme eksik ve hatta içerikten yoksundur.

Cümledeki keman imgesi, Einstein'ın bilinen kişisel yönlerinden birine gönderme yapar: Müzikle ve özellikle keman çalmakla olan yakın ilişkisine. Bu imge, sözü söyleyen kişinin yalnızca bir bilim insanı değil, aynı zamanda duyarlı bir insan olduğunu da vurgular. Einstein'ın bilimsel başarılarının ardında, insanlığın iyiliğine dair güçlü bir kaygı taşıdığı düşünülür; bu söz de o kaygının sade bir dille ifadesidir.

Bugün bu söz, kalkınma ve ilerleme tartışmalarında önemli bir ölçüt sunuyor. İlerleme denilen şey yalnızca üretim, teknoloji veya zenginlik artışıyla ölçülmemeli; en savunmasız bireylerin, özellikle çocukların iyi oluş haliyle de sınanmalıdır. Mutsuz çocuklar, bir toplumun ahlaki ve insani gelişimindeki büyük bir boşluğu gösterir.

Bu sözün Einstein'a aidiyeti doğrulanmış değildir.