“Yahudiler bugün bir din cemaatinden çok bir halk topluluğudur.”

Einstein bu sözüyle, Yahudi kimliğinin yalnızca inanç esaslarına indirgenemeyeceğini, aynı zamanda ortak tarih, kültür ve aidiyet duygusuyla şekillenen bir halk olma boyutu taşıdığını ifade eder. Ona göre modern dönemde birçok Yahudi için dini pratikler ikinci planda kalsa da, paylaşılan geçmiş ve toplumsal dayanışma bağı kimliğin asıl taşıyıcısı hâline gelmiştir.

Bu ayrım, özellikle 19. ve 20. yüzyıl Avrupa'sında sekülerleşen Yahudi topluluklarının durumunu yansıtır. Einstein kendisi de dini ritüellere mesafeli bir bilim insanı olmasına karşın, Yahudi halkına aidiyetini her zaman güçlü biçimde vurgulamıştır. 1920'de kaleme alınan bu not, onun bu aidiyeti dini çerçevenin dışında, tarihsel ve kültürel bir gerçeklik olarak gördüğünü gösterir.

Söz, kimlik kavramının yalnızca dinle değil; ortak hafıza, dil, kader birliği ve toplumsal dayanışmayla da kurulabileceğine dair geniş bir perspektif sunar. Bugün de etnik, kültürel ve dini kimlikler arasındaki sınırların ne kadar iç içe geçebileceğini anlamak açısından öğreticidir.

Einstein bu sözü 1920'de Berlin'de, Zürih'teki ETH Kütüphanesi arşivinde bulunan el yazması bir belgede yazmıştır. Birinci Dünya Savaşı sonrası dönemde, Avrupa'da Yahudi kimliği ve Siyonizm tartışmalarının yoğunlaştığı bir ortamda kaleme alınmıştır.