İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Ben, kendini var olanın uyumunda açığa vuran Spinoza'nın tanrısına inanıyorum; insanların kaderleri ve eylemleriyle ilgilenen bir tanrıya değil.”

— Albert Einstein (1879 – 1955)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

Almanca aslı

ich glaube an spinozas gott der sich in der harmonie des seienden offenbart stop nicht an einen gott der sich mit schicksalen und handlungen der menschen abgibt.

Ne anlatıyor?

Einstein bu sözünde, inancını geleneksel kişisel tanrı tasavvurundan ayırarak Spinoza'nın felsefesindeki tanrı anlayışına yakın durduğunu ifade eder. Spinoza'ya göre tanrı, doğadan ayrı bir varlık değil, doğanın kendisidir; evrendeki her şey bu tek tözün, yani tanrının bir tezahürüdür. Einstein'ın sözünü ettiği 'var olanın uyumu', evrenin akıl yoluyla kavranabilir yasalarla işleyen düzenine ve bu düzenin estetik bütünlüğüne gönderme yapar.

Einstein, insanların dualarını işiten, ödül ve ceza veren, tarihe müdahale eden bir tanrı fikrini reddeder. Ona göre bilimin ortaya koyduğu bu kozmik uyum karşısında duyulan derin hayranlık ve saygı, din duygusunun en rafine biçimidir. Bu yaklaşım, kişisel bir yaratıcıya değil, evrenin kendisindeki düzene duyulan 'kozmik dindarlık' olarak da adlandırılır.

Bu söz, bilim ile inanç arasındaki ilişkiyi yalnızca bir çatışma olarak gören anlayışa karşı farklı bir tutum sunar: Einstein için gerçek dindarlık, evrenin akli düzenine duyulan sınırsız hayranlıkta saklıdır ve bu tutku, bilimsel araştırmanın da itici gücüdür.

Hangi bağlamda söylendi?

New Yorklu haham Herbert S. Goldstein, 24 Nisan 1929'da Einstein'a telgraf çekerek 'Tanrı'ya inanıyor musunuz? Yanıt için elli kelime ödenmiştir.' diye sorar. Einstein aynı gün verdiği yanıtta bu sözleri yazar. Telgraf, Einstein'ın ölümünden sonra 27 Nisan 1955 tarihli DER SPIEGEL'de alıntılanmıştır.

Kaynak

  • Eser: Religion
  • Künye: Antworttelegramm vom 24. April 1929 an den New Yorker Rabbiner Herbert S. Goldstein auf dessen telegraphische Anfrage: "glauben sie an gott stop bezahlte antwort fuenfzig worte", zitiert in DER SPIEGEL 27.04.1955
  • Kaynak bağlantısı: https://de.wikiquote.org/wiki/Albert_Einstein
  • Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler